کتاب کاربرد فن آوری های نانو در بهداشت و محیط زیست

حذف مواد آلاینده خطرناک از محیط زیست توسط نانو فناوری به عنوان جدیدترین حوزه این فناوری، رشد فزاینده ای را در دهه اخیر داشته و مورد توجه اکثر محققین این حوزه از علم قرار گرفته است. فقدان منابع فارسی در این زمینه، لزوم تالیف چنین کتابی را آشکار می سازد. کتاب حاضر مشتمل بر شش فصل بوده که در طی آن به تشریح موارد کاربرد نانو تکنولوژی در کنترل آلاینده های محیط زیست پرداخته شده است.

 

نویسندگان: مهندس زهرا کاشی تراش اصفهانی و دکتر منیره مجلسی

انتشارات فن آوران       (1391)       254 صفحه        11000 تومان       تلفن: 66953998

 

اعلام حریق در تونل ها

برای نواحی ای مانند تونل ها عموما از سیستم های اعلام حریق LHD دیجیتال استفاده می کنند. این دتکتور در قسمت تاج تونل کشیده می شود. دتکتور بسته به نوع برند به صورت لوپ در داخل تونل قرار می گیرد و زون بندی می شود. پنل مخصوص این دتکتور قابلیت آنالیز اطلاعات گرفته شده توسط کابل و ارسال اطلاعات از طریق پروتکل های مختلف مانند Modbus و TCP/IP  به تجهیزات دیگر مانند پنل های اعلام حریق و یا SCADA را دارا می باشد.

کتاب تکنیک های تجزیه و تحلیل خطر برای ایمنی سیستم

کتاب تکنیک های تجزیه و تحلیل خطر برای ایمنی سیستم در شش فصل جهت آشنایی متخصصان حوزه های بهداشت حرفه ای، ایمنی، محیط زیست، مهندسی صنایع، HSE و تمامی متخصصان علاقمند به بحث های ایمنی سیستم ها در محیط های شغلی نگارش یافته است. کتاب در سه فصل ابتدایی به ارائه مفاهیم اساسی شناسایی خطر پرداخته و در فصول چهارم تا ششم به نحوه کاربرد عملی یکی از تکنیک های کاربردی می پردازد.

 

نویسندگان: مهندس مهران قلعه نوی و مهندس زهرا قلی

انتشارات فن آوران      (1391)       136 صفحه        6000 تومان      تلفن: 66953998

 

مجلات و نشریات اعلام و اطفای حریق

– Fire Middle East Magazine

– Security Middle East Magazine

– Fire Magazine

– Security Magazine

– Asia Pacific Security Magazine

– Fire Rescue Magazine

– Fire Magazine (Iran)

– Fire Protection Engineering

– FireBuyer international

– Fire Security Engineering (Cerberus)

– Alarm (Siemens)

– FireTimes

نشریه های زیر نیز گاهی به حوزه های حریق می پردازند

– نشریه پیام نظام مهندسی

– هفته نامه پیام ساختمان

– نشریه سکو

کتاب کارگاه و آزمایشگاه ایمنی صنعتی

اين مجموعه با توجه به کمبود منابع فارسی در زمينه مباحث عملی دروس ايمنی صنعتی و نیز جهت آشنايی دانشجويان رشته‌های مهندسی بهداشت حرفه ای، ايمنی صنعتی و HSE و ساير رشته‌های مرتبط با برخی از جنبه‌های عملی دروس ايمنی صنعتی تهيه شده است. در اين کتاب مجموعه‌ای از آزمايشات و تمرين‌های ساده و کاربردی در حد امکانات معمول موجود در دانشگاه‌های کشور و مطابق با سرفصل دروس ايمنی صنعتی طراحی گرديده است، تا به مرجعی برای دروس عملی ايمنی صنعتی، مورد استفاده فراگيران قرار گيرد.

 

نویسندگان: دکتر مهدی جهانگیری، امیررضا مصطفوی نوه و فروغ زارع دریسی

انتشارات فن آوران     (1391)       312 صفحه       14000 تومان       تلفن: 66953998

 

شستی جلوگیری از تخلیه (آبی رنگ)

شستی Manual Stop یا Manual Abort برای جلوگیری از تخلیه سیستم اطفاء حریق استفاده می شود، اما در حال حاضر استانداردهای اطفا دیگر آن را تایید نمی کنند. امروزه از شستی های Manual Hold استفاده می کنند که کاربر با فشار دادن دکمه در زمان قبل از تخلیه (در زمان فرار) تا زمانی که دستش را روی شستی قرار داده است عملیات اطفایی را متوقف می کند اما به محض این که دستش را از روی شستی بردارد پروسه ی اطفاء ادامه می یابد. این شستی عموما به رنگ آبی می باشد. 

به یاد داشته باشید که شستی های پرکاربرد مورد استفاده در سیستم های اعلام و اطفاء حریق به قرار زیر است:

  • شستی اعلام حریق (قرمز)
  • شستی توقف عملیات اطفاء (آبی)
  • شستی تخلیه سیستم اطفاء (زرد)

جهت مطالعه بیشتر بر روی هر یک از شستی های فوق کلیک کنید.

مقالات مرتبط:

  • شستی اعلام حریق ضد انفجار
  • قیمت شستی اعلام حریق
  • استاندارد نصب شستی اعلام حریق
  • قیمت شستی اعلام حریق
  • استاندارد نصب شستی اعلام حریق
  • شستی اعلام حریق ضد انفجار
  • شستی توقف عملیات اطفاء (آبی)
  • شستی تخلیه سیستم اطفاء (زرد)
  • آموزش نصب شستی اعلام حریق
  • نقشه سیم کشی شستی اعلام حریق
  • نحوه ریست کردن شستی اعلام حریق

بیم دتکتور-متعارف هوچیکی Hochiki مدل SPC-ET

بیم دتکتور-متعارف هوچیکی Hochiki انگلستان مورد تایید سازمان آتش نشانی

نوع تاییدیه: LPCB-VDS

نام برند: هوچیکی Hochiki

کشور سازنده: انگلستان

برای خرید بیم دتکتور و همچنین مشاوره فنی و اجرایی رایگان و نیز دریافت بهترین قیمت فروش بیم دتکتورهای اعلام حریق با ما در تماس باشید.

تلفن: 22915668

نمونه‏ برداری از گازها و بخارات در محیط کار با لوله‏ های جاذب

هدف از نگارش این کتاب در اختیار قرار دادن اطلاعات کاربردی مورد نیاز و افزایش دانش و مهارت کارشناسان در زمینه پایش شغلی آلاینده‏ های گاز و بخار با استفاده از لوله‏ های جاذب است. البته به جهت کامل شده مطالب در ابتدا مسایل علمی مورد نیاز در رابطه با پایش هوا در قالب کلیات به نگارش درآمده و سپس با مروری بر انواع روش‏های نمونه‏ برداری از گازها و بخارات، روش اجرایی کار با لوله‏ های جاذب ارایه گردیده است.

 

نويسنده: شهلا طاهری

انتشارات مانی     (1388)      160 صفحه     3000 تومان    تلفن: 6628590-0311

 

شستی تخلیه اطفای حریق (زرد)

 

شستی تخلیه (Manual Release) برای تخلیه ی دستی سیستم های اطفای حریق مورد استفاده قرار می گیرد. این شستی عموما به رنگ زرد می باشد.

این شستی، معمولا بر روی کنترل پنل اعلام حریق وجود دارد. همچنین درون پنل نیز ترمینالی برای اتصال چنین شستی ای قرار دارد که می توان شستی را در محلی دورتر از مکان کنترل پنل اطفاء، نصب کرد. قیمت شستی تخلیه زرد رنگ در بازار رقمی بین 30 تا 120 هزار تومان بسته به برند و کیفیت آن دارد.

شستی اعلام حریق زرد رنگ برای تخلیه سیستم اطفاء حریق

نمونه شستی اعلام حریق زرد رنگ

 

شستی سیستم اطفای حریق زرد

نمونه شستی اعلام حریق زرد رنگ

 

شستی زرد رنگ با درجه حفاظت بالا IP65 مخصوص سیستم اطفاء حریق

نمونه شستی اعلام حریق زرد رنگ با درجه حفاظت بالا (IP65)

 

مقالات مرنبط با شستی تخلیه سیستم اطفاء حریق (زرد رنگ):

  • قیمت شستی اعلام حریق
  • استاندارد نصب شستی اعلام حریق
  • شستی اعلام حریق ضد انفجار
  • شستی توقف عملیات اطفاء (آبی)
  • آموزش نصب شستی اعلام حریق
  • نقشه سیم کشی شستی اعلام حریق

 

قانون مورفي در مهندسي ايمني

به راستي كه ديكته نانوشته، غلط ندارد. عليرغم تمام سعي و تلاشي كه انسانها جهت جلوگيري از وقايع ناخواسته ناشي از خطاها و عدم آگاهيها انجام مي دهند، مع‌الوصف حادثه ها قطعه رخ مي دهند.
قانون مورفي بر اين باور است كه «هر اشتباهي، ممكن است بوجود آيد» اين قانون به نام يك مهندس نيروي هوايي آموريكا به نام سروان اد مورفي (Ed Murphy) و همكارش نسبت داده شده است كه در سال 1949 آزمايشات سوانح هوايي را بررسي مي كردند. آنها به دنبال يافتن عقربه اي فرسوده كه به اشتباه چندين سيم را به هم مرتبط مي كرد، بودند كه در اين جريان، سروان مورفي اعلام داشت «اگر هيچ راهي براي اشتباه و خطاي يك تكنسين نباشد، با اين همه امكان ايجاد خطا وجود دارد».
سروان مورفي و همكارش موفق به ارائه گزارش بسيار جالبي در خصوص ايمني شدند. در خلال چندين سال كه آنها در تلاشي مشترك تحقيقاتي را بر روي سوانح هوايي انجام مي دادند، آنان به نتايجي رسيدند كه آنرا قانون مورفي ناميدند. وقتي كه در جريان يك كنفرانس مطبوعاتي، سرهنگ استپ (Stapp) به عنوان مدير پروژه «قانون مورفي» را اعلام كرد اين قانون به سرعت بر سر زبانها افتاد.
تغييرات و پيامدهاي آن توسط افرادي كه اين قانون را در محيط هاي متفاوت ديگري تجربه كرده بودند به اين قانون اضافه شد. در اين ارتباط چند اصل قابل اجرا را براي مهندسي ايمني ذكر مي كنيم.
در اجراي برنامه هاي پيشگيري «قانون مورفي» اهدافي وجود دارد كه معمولا در مهندسي ايمني دنبال مي شود. هدف تمام مهندساني كه در توليد محصولات، تجهيزات، فرآيندها و محيط كار دخالت دارند كاهش خطرات است. با برنامه ريزي، طراحي و تحليل فرآيندها مي توان عواملي كه باعث وقوع حوادث مي شوند را كاهش داده يا از ميان برداشت.

  • اتومبيل سواري و كاميون كه در يك جاده كفي عريض به سمت همديگر در حال نزديك شده هستند، در يك پل كم عرض به همديگر مي رسند.
  • اكثر پروژه ها به دست سومي (ناظر) نياز دارند.
  • بازنگري، دانشي است دقيق.
  • تنها خداست كه مي تواند، انتخابي تصادفي داشته باشد.
  • وقتي همه تلاشها همراه با خطاست، دستورالعملها را بخوانيد.
  • هر سيستمي كه به قابليت اعتماد به نفس انسان وابسته است، غير قابل اعتماد است.
  • اگر سيستمي در يك آزمايش كامل و دقيق عمل كرد، تمام سيستم هاي بعدي نقص فني دارند.
  • در تمام محاسبات ممكن است هر اشتباهي رفته رفته شكل بگيرد. و همه اشتباهات در مسير بيشترين خسارتها پيش مي روند.
  • يك مدار ناايمن ساير قسمت ها را از كار مي اندازد.
  • نقص فني هرگز معلوم نمي شود مگر آنكه بازرسي نهايي آن محصول صورت پذيرد.

سیستم اعلام حریق برای اطفای حریق

این سیستم بخش الکتریکال سیستم اطفای حریق می باشد که می تواند شامل تجهیزات زیر باشد:

– پنل اطفای حریق با استاندارد EN12094

– شستی تخلیه MANUAL RELEASE

– شستی جلوگیری از تخلیه MANUAL STOP/MANUAL HOLD/MANUAL ABORT   (در حال حاضر استانداردها فقط Manual Hold را تایید می کنند. برخی شرکت ها هنوز از Manual Stop در طراحی های خود استفاده می کنند.)

– WARNING PANEL

– آژیر با امکان تغییر صدا در زمان اطفای حریق و فلشر

 برای اطفای حریق می بایست دتکتورها به صورت ZONE CROSSING باشند. یعنی در هر ناحیه ی اطفا دو دتکتور مجاور از دو زون مختلف تشخیص حریق بدهند تا فرمان اطفا ارسال گردد. ضمنا می توان بسته به شرایط یک زمان تاخیر بین تشخیص دتکتورها و تخلیه ی سیستم اطفا در نظر گرفت.

 برخی طراحان سیستم های اطفای حریق از پنل های اعلام حریق، بدون استانداردهای لازم با ایجاد تغییراتی برای اطفای حریق استفاده می کنند. مثلا استفاده از ماژول های خروجی و تجهیزاتی که در بازار به اسم Lock Of Unit یا Manual/Release/Abort شناخته می شوند و هر کدام در هر شرکتی به گونه ای طراحی می شوند از این دسته به حساب می آیند. برای طراحی سیستم اطفای حریق می بایست مطمئن شویم که سیستم طراحی شده استانداردهای اطفای حریق را پوشش می دهد یا خیر. (EN12094 و …)

کتاب مهندسی بهداشت و ایمنی در معدن زغال سنگ

جامعه مهندسال معدن آمریکا هر سال یک نشست دارد. نشست سالانه 1986 به بررسی و ارزیابی برنامه ها، روش ها، و تکنیک های مربوط به ایمنی و بهداشت در معدنکاری زغال سنگ، و نحوه تحقق آنها پرداخت. کتاب حاضر ترجمه 12 فصل برگزیده از کتاب اصلی با همین عنوان است.

 

نویسنده: شهریار بهرامی اقدم

انتشارات صنعت فولاد (1371)       180 صفحه           1800  ریال

تشخيص حريق از طريق دوربين هاي مداربسته

آشکارساز ویدئویی دود و آتش چگونه کار می کند؟
آشکارسازی دود و آتش از طریق الگوریتم نرم افزاری انجام می گیرد که بر روی پردازنده­ی سیگنال بصری (ViSP) اجرا می شود. این پردازنده، موتورهای پردازش موازی را بر روی سخت افزار پیاده سازی می کند. تصاویر ویدئویی، بطور همزمان و با استفاده از تکنیک های پردازش دیجیتال تصویر مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند. به کمک این تکنیک ها امکان آشکارسازی دود و آتش با درجه بالایی از اطمینان امکانپذیر می گردد. تصاویر ویدئویی دائماً با هدف یافتن تغییرات مونیتور می شوند و به لطف جبران سازی نویز و اطلاعات مربوط به نمای دوربین، آلارم های خطا در طول زمان حذف می شود. 
می توان تصویر دیده شده بوسیله دوربین را به زون های مختلف تقسیم کرد. هر زون دارای مجموعه ای از پارامترها است که به کمک آنها می توان الگوریتم آشکارسازی را بطور کامل کنترل کرد. هر یک از این پارامترها برای هر زون بطور مجزا تنظیم می شوند تا بتوان آنها را برای گستره­ی وسیعی از کاربردها آماده کرد. همچنین می توان در جهت ارتقاء فرایند آشکارسازی، اطلاعات چندین دوربین را با هم ترکیب کرد.
در نتیجه­ی سالها تحقیقات و توسعه، محاسبات متعدد هندسی و آماری پیچیده ای بر روی اطلاعات تصاویر ویدئویی هریک از زون ها انجام می گیرد. این محاسبات و اندازه گیری ها همه از طریق پارامترهای کنترلی تعیین می شوند. توانایی سخت افزار در پردازش دیجیتال سیگنال موازی این امکان را فراهم کرده است. پارامترها در محدوده ای تنظیم می شوند که امکان آشکارسازی دود را، از دود ضعیف با سرعت گسترش پایین تا دود بسیار غلیظی که به سرعت همه جا را فرا می گیرد، فراهم آورند.
زمانی که از روی اطلاعات تصاویر ویدئویی، اندازه گیری ها انجام گرفت، مجموعه ای از قوانین به ما کمک می کنند تا تعیین کنیم تصاویر مذکور شامل نشانه هایی از دود یا آتش هستند یا نه. این قوانین را می توان به گونه ای تنظیم کرد که متناسب با کاربردهای مشخصی، الگوریتم آشکارسازی موفق و قدرتمندی را ایجاد کنند.

اصول ابتدایی آشکارسازی ویدئویی دود
اساس کار VSD تجزیه و تحلیل پیچیده­ی کامپیوتری تصاویر ویدئویی است که از طریق دوربین CCTV (سنسور) دیده می شوند. با استفاده از تکنولوژی پیشرفته­ی پردازش تصویر و الگوریتم های گسترده­ی آشکارسازی (و الگوهای شناخته شده­ی آلارم های خطا)، VSD می تواند بطور خودکار ویژگی های شاخص الگوهای دود را تعیین کند. در صنعت آشکارسازی حریق، مشخصات شناخته شده­ ای برای دود وجود دارند که همه درون سیستم جای داده می شوند تا بتوان در مورد وجود یا عدم وجود دود تصمیم دقیقی گرفت.
سیستم VSD از تجهیزات CCTV استاندارد استفاده می کند که با یک سیستم پردازشگر مستقل ارتباط داشته و قادر است در تصویر ویدئویی مقادیر اندک دود را شناسایی کند. این سیستم سپس هم در محل پردازشگر و هم از طریق مجموعه متنوعی از خروجی های کنترل از راه دور، اپراتور سیستم را مطلع می سازد.
سیستم VSD از الگوریتم های بسیار پیچیده برای پردازش همزمان اطلاعات ویدئویی دوربین های CCTV استفاده می کند. سخت افزار ویدئویی به گونه ای طراحی شده تا امکان دیجیتال کردن همزمان تصاویر را بطور زنده فراهم کند. یعنی سیستم، تصاویر را بصورت ترکیبی (Multiplex) مخابره نکرده و بنابراین هیچ اطلاعاتی از دست نرفته و یا با تاخیر همراه نخواهد بود. تمام تصاویر مربوط به موقعیت ویژه­ی آلارم، ثبت شده، زمان و تاریخ به آن ضمیمه شده و در حافظه­ی سیستم ذخیره می شوند.
سیستم VSD قادر است در مرحله دیجیتال کردن، تغییرات کوچک را در تصویر شناسایی کند و تنها با ارسال این پیکسل های مربوط به تغییرات به پردازنده­ی اصلی برای فیلترینگ بیشتر، دود را به سرعت شناسایی کند.
اطلاعات ویدئویی از مجموعه ای از فیلترها عبور می کنند. فیلترهایی که مشخصات ویژه­ی رفتار دود را جستجو می کنند. سپس بر روی ارتباطات بین مشخصات فیلتر شده، تجزیه و تحلیل های بیشتری انجام می گیرد تا بتوان تعیین کرد آیا همه­ی شرایط نشاندهنده­ی وجود دود محقق شده اند یا نه.
نصاب سیستم قادر است میزان سیگنال دود و همینطور مدت زمان وجود دود قبل از به صدا در آمدن آلارم را تغییر داد تا بتوان نیازهای شرایطی که در آن دود پس­زمینه وجود دارد را برآورده ساخت. همچنین نصاب می تواند تصاویر ویدئویی را به 16 زون تقسیم کرده و سیستم را طوری برنامه ریزی کند که تنها زمانی آلارم به صدا درآید که وجود دود در چندین زون شناسایی شده باشد. همچنین می توان هر زون را بطور مجزا برنامه ریزی کرد به گونه ای که در سطوح مختلف فعالیت دود، آلارم ایجاد کند.
دستاورد این سیستم چیست؟
سیستم های استاندارد آشکارسازی دود، خواه سیستم های آشکارساز نقطه ای باشند، خواه آشکارسازهای پرتو مادون قرمز، یا سیستم های مکشی، در همه­ باید دود ناشی از اشتعال به آنها برسد تا بتوانند ذرات را تشخیص داده و آلارم را فعال کنند. چنین نسیستم هایی می توانند در محیط های سرپوشیده با سقف های کوتاه یا متوسط که از نظر دمایی پایدار هستند، بسیار موثر باشند.
در فضاهای با حجم زیاد مثل زمین های ورزشی سرپوشیده، سالنهای نمایشگاهها، آشیانه هواپیماها عواملی مثل تابش خورشیدی، سیستم های تهویه هوا، و شیشه های مات منجر به افزایش دمای محیط از کف تا سقف می شوند که محیط طبقه بندی شده­ی دمایی نامیده می شود.
در شرایط آتش بدون دود و یا آتش با شعله های کم، ذرات حاصل از احتراق بلند شده به هوا با دورشدن از مرکز احتراق خنک تر می شوند. در یک محیط طبقه بندی شده­ی دمایی، دمای هوای محیط با افزایش ارتفاع افزایش می یابد. وقتی دود ناشی از احتراق بالا می رود خنک می شود. اگر دمای دود با دمای هوای محیط به تعادل برسد، ذرات دود خاصیت بالارونده­ی خود را از دست داده با حرکت بموازات سطح زمین، لایه ای افقی ایجاد می کنند. اگر دما به تدریج افزایش یابد، هوای داغ بالای دود گسترش یافته و ارتفاع لایه­­ی طبقه بندی دود را بیشتر کاهش می دهد.
در محیط هایی با تغییرات هوایی زیاد، که می توانند از طریق سیستم های تهویه مطبوع پرسرعت یا دربهای بزرگ باز ایجاد شوند، ذرات ناشی از احتراق کم انرژی به سرعت پراکنده می شوند و تا جایی رقیق می شوند که اثر خود را برای فعال کردن آلارم در سیستم های استاندارد آشکارسازی دود از دست می دهند.
هر دو مشکل طبقه بندی و رقیق شدن، می توانند بطور جدی سیستم آشکارساز دود را از ورود به حالت آلارم بازداشته یا باعث تاخیر در به صدا درآمدن آن شوند.
سیستم های VSD شرکت D-Tec توانسته اند با عبور از نواحی طبقه بندی شده یا رقیق شده، هرگونه حریق را در نقطه آغاز و یا دود را در همان منبع آن یا بسیار نزدیک به آن، شناسایی کنند.

کتاب سيستم‌ های مديريت یکپارچه، سلامت، ايمنی و محيط زيست (IMS & HSE- MS)

کتاب حاضر تحت عنوان سیستم ‌های مدیریت یکپارچه سلامت، ایمنی و محیط زیست، در 9 فصل گردآوری گردیده تا بدین ترتیب علاقمندان و دانشجویان مقاطع تحصیلی مختلف رشته‌ های مديريت HSE، مهندسی بهداشت حرفه ‌ای، مهندسی بهداشت محیط، مهندسی ایمنی صنعتی، مهندس صنايع، مدیریت صنعتی و … با کلیه سیستم ‌های مدیریتی که به نوعی مرتبط با موضوعات HSE بوده و در صنایع و سازمان‌ های کشور کاربرد دارند، آشنا گردند.

 

نویسندگان: دکتر مهدی جهانگیری و مهندس محمد امین نوروزی

انتشارات فن آوران      (1391)       392 صفحه       15000 تومان       تلفن: 66953998

 

عناوین برخی کدهای ISO

• ISO7240-1: Components of Automatic Fire Detection Systems Introduction

• ISO7240-2: Control and Indicating Equipment

• ISO7240-4: Power Supplies

• ISO7240-5: Heat Sensitive Detectors – Point Detectors Containing a Static Element

• ISO7240-6: Heat Sensitive Detectors – Rate of Rise Point Detectors without Static Element

• ISO7240-7: Smoke Detectors – Point Detectors Using Scattered Light, Transmitted Light or Ionization

• ISO7240-11: Manual Call points

 • ISO7240-13: System Requirements

• ISO/TR 7240-14: Guidelines For Planning Design Installation Commissioning Use and Maintenance

ضرورت تقويت و تجهيز ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني شهرك‌هاي صنعتي بعنوان مراكز مديريت بحران

ضرورت تقويت و تجهيز ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني شهرك‌هاي صنعتي بعنوان مراكز مديريت بحران

شهرك‌هاي صنعتي همواره بعنوان ابزاري مهم و مفيد در رشد اقتصادي كشورها مورد توجه بوده است. علي‌الخصوص در كشورهاي درحال‌توسعه، اين مناطق سهم بسزايي در درآمد ملي كشورها دارند. با وجود تمامي محاسن اين مناطق، همواره نگراني‌هايي نيز در رابطه با آلوده‌سازي محيطي، نشت مواد شيميايي، انفجار و آتش‌سوزي در اين نواحي وجود داشته كه علت آن حضور صنايع مختلف در اين شهرك‌ها مي‌باشد. ارتباط صنايع كوچك و متوسط با شهرك‌هاي صنعتي مي‌تواند بر اهميت موضوع ايمني اين مناطق بيافزايد. در چنين شرايطي روند مديريت ريسك از حالت تك‌كارخانه‌اي به چند كارخانه‌اي تبديل خواهد شد. از طرفي تاثير شهرك‌هاي صنعتي بر مناطق همجوار و فجايعي كه در سال‌هاي اخير در اقصي نقاط جهان رخ داده است، مي‌تواند اعلام هشداري براي كشور ما محسوب گردد. لذا تقويت ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني بعنوان مراكز مديريت بحران در شهرك‌هاي صنعتي و آمادگي براي بحران‌هاي صنعتي علاوه بر كاهش احتمال رخداد آنها مي‌تواند از گستردگي خسارت‌هاي ناشي از آنها نيز كاسته و موجب حفاظت و صيانت از كار و سرمايه ايراني در شهرك‌ها و نواحي صنعتي كشور گردد.

شهرك‌هاي صنعتي و سرمايه ايراني

با آغاز انقلاب صنعتي تغييرات شگرفي در صنعت ايجاد گرديد. توليد در مقياس انبوه به شرايط و امكانات ويژه‌اي نياز داشت كه ديگر توليد خانگي و كارگاه‌هاي محقر امكان اين حجم كار را نداشتند. در ابتداي دوران انقلاب صنعتي، يافتن مكان مناسب براي استقرار صنايع براساس ويژگي‌هاي طبيعي، شرايط حمل و نقل و ساير ملاحظات انجام مي‌گرفت. به دليل تمركز امكانات رفاهي و بالابودن درآمد متوسط در شهرها، حركت مردم روستايي به سمت شهرها آغاز شد. اين امر سبب افزايش تراكم جمعيت شهرها گرديد و به‌تدريج مسائل و معضلات انساني گسترش يافت و شرايط محيطي تغيير كرد. به اين ترتيب پديده‌هاي زيان‌رسان نظير: آلودگي آب و هوا، توليد ضايعات و پسماندها و ساير آلاينده‌ها در محيط افزايش يافت. باتوجه به آلودگي‌هاي ايجادشده، به‌تدریج تمايل به غيرصنعتي‌كردن شهرها ايجاد شد. باتوجه به ناگزيربودن از پيشرفت و نقش مهم صنعت در ايجاد اشتغال در شهرها، متخصصان و شهرسازان طرح‌هايي براي حل مشكلات بين شهر و صنعت ارائه نمودند. سياست‌هاي عدم تمركز موجب گرديد تا صنايع بزرگ و به تبعيت از آنها صنايع كوچك و متوسط از شهرها فاصله گرفته و در مجتمع‌هاي صنعتي ايجاد شده كه نام شهرك‌هاي صنعتي را گرفتند، مستقر شوند. پس از انقلاب شكوهمند اسلامي توسعه شهرك‌هاي صنعتي در دستور كار قرار گرفت به‌نحوی‌که مطابق آمار موجود تا پايان سال 90 ، 678 شهرك ناحيه صنعتي درحال بهره‌برداري در سطح كشور وجود دارد. شهرك‌هايی که تا پايان سال 90 باعث ايجاد اشتغال براي 581220 نفر در 27769 واحد صنعتي گرديدند. از بين صنايع مستقر در شهرك‌هاي كشور 92درصد جزء صنايع با اشتغال كمتر از 50 نفر (صنايع كوچك) مي‌باشند. در دو دهه اخير با ظهور فناوري‌هاي جديد، بر اهميت صنايع كشور و متوسط در ساختار صنعتي كشورها افزوده شده است. مطالعات بانك جهاني نشان مي‌دهد كه اين صنايع در كشورهاي در حال توسعه، اثرات كاملاً محسوسي بر اشتغال، درآمد ملي و رشد اقتصادي اين كشورها دارند. در ايران مطابق گزارش سازمان صنعت و معدن، با وجود اينكه تنها 1/18 درصد سرمايه‌گذاري در كشور تا پايان سال 87 بر روي صنايع با تعداد كمتر از 50 نفر كاركن انجام گرفته است، اما تعداد اين صنايع 3/87 از كل صنايع بوده و برابر با صنايع بزرگ، اشتغال ايجاد نموده‌اند. شهرك‌هاي صنعتي به عنوان ابزاري مهم و مفيد در صنعتي‌شدن، براي اجتماع انساني اطراف آنها منافع اقتصادي بسياري ايجاد مي‌كنند. اما در عين حال مي‌توانند باعث بروز مشكلات ايمني، بهداشت و محيط زيستي در آنها نیز شوند. در حال حاضر نگراني‌هاي بسياري در ارتباط با آلوده‌سازي زيست‌محيطي توسط اين مناطق وجود دارد. ازجمله ويراني سكونتگاه‌ها، آلودگي‌هاي هوا، فاضلاب‌هاي صنعتي، پسماندهاي خطرناك، صدا و تشعشات خطرناك، آلودگي خاك، نشت مواد، تغييرات آب و هوايي و خصوصاً حوادث صنعتي.

حوادث در مناطق صنعتي در سه دسته كلي قابل بررسي است. حوادثي كه براي افراد رخ مي‌دهد، حوادثي كه سازمان‌ها را درگير مي‌كند و نهايتاً حوادثي كه براي مجموعه صنعتي رخ مي‌دهد. محيط‌هاي توليدي جديد مانند: شهرك‌هاي صنعتي بيش از پيش بر نقش مديريت ريسك تاكيد مي‌كنند. از آنجا كه در اين شهرك‌ها چندين شركت توليد يا خدماتي در يكجا كار مي‌كنند، هيچ اتقاقي نيست كه تنها به يكي از آنها مرتبط باشد. بلكه بقيه را نيز درگير مي‌كند. لذا تبديل از قانون ” تك كارخانه” به فضاي ” چند كارخانه‌اي” بر كليه قسمت‌هاي مديريت ريسك داخلي و خارجي تاثير مي‌گذارد.

حريق مهم‌ترين بحران صنعتي در شهرك‌هاي صنعتي كشور

مطابق نتايج به‌دست‌آمده از فرم‌هاي تكميل‌شده حوادث صنعتي توسط شركت شهرك‌هاي صنعتي استاني، بيش از 85 درصد از حوادث و بحران‌هاي صنعتي رخ‌داده در شهرك‌ها و نواحي صنعتي كشور، در طول دهه 80، حوادث آتش‌سوزي بوده و در حدود 10 درصد موارد نيز بيش از يك كارخانه در حادثه درگير بوده است. بررسي توزيع حوادث براساس سال رخداد و نوع حادثه نشان‌دهنده تعداد بالاي رخداد حريق در مقايسه با ساير حوادث صنعتي و رشد تعداد اين حوادث در سال‌هاي اخير مي‌باشد. اين امر مي‌تواند بيانگر ضرورت توجه بيشتر وزارتخانه‌ صنعت، معدن و تجارت و همينطور وزارتخانه‌هاي تعاون، كار و رفاه اجتماعي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كشور به موضوع ايمني و بهداشت در شهرك‌ها و نواحي صنعتي كشور باشد و ضرورت تقويت ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني شهرك‌ها و نواحي صنعتي كشور جهت حمايت از كار و سرمايه ايراني را بيش از پيش نمايان سازد.

ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني، مراكز مديريت بحران در شهرك‌هاي صنعتي

پياده‌سازي يك سيستم مديريت بحران و واكنش در شرايط اضطراري در شهرك‌هاي صنعتي داراي مزاياي متعددي مي‌باشد. ايجاد يك سيستم ثبت اطلاعات مربوط به حوادث مي‌تواند در آموزش و پيشگيري از حوادث مشابه مفيد باشد و آمادگي سرويس‌هاي خدماتي شهرك باعث كاهش تلفات احتمالي حوادث در مقابله با شرايط اضطراري مي‌گردد. تدارک سيستم مجهز به نيروهاي كارآمد و ماهر براي مقابله با شرايط اضطراري در شهرك باعث صرفه‌جويي اقتصادي براي صنايع مي‌گردد و از طريق ايجاد اطمينان در سرمايه‌گزاران موجب جلب سرمايه گشته و درنهايت سبب ثبات اقتصادي و توسعه پايدار در جامعه مي‌گردد. ليكن چنين به نظر مي‌رسد که اجراي يك سيستم مديريت بحران هر چند بسيار كارآمد نمي‌تواند به قدر کفایت مثبت و كارساز باشد مگر اينكه زيرساخت‌هاي آن بطور كامل ايجاد گردد.

در اين راستا نيز اقدامات مثبتي جهت ارتقاء سطح ايمني و بهداشت در مجموعه شهرك‌هاي صنعتي كشور شروع شده است كه ازجمله آنها مي‌توان به انجام مميزي ايمني واحدهاي صنعتي جهت دستيابي به بانك اطلاعات ايمني واحدهاي صنعتي و به‌روزرساني آن، تقويت و تجهيز ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني، تقويت و تكميل شبكه شيرهاي آب آتش­نشاني (هايدرانت) شهرك‌ها، عقد تفاهم­نامه­هاي همكاري با سازمان‌هاي آتش‌نشاني و هلال احمر، برگزاري مانورها و دوره­هاي آموزشي اطفاء حريق، تهيه و توزيع كتابچه­هاي آشنايي با الزامات عمومي ايمني و بهداشت در واحدهاي صنعتي، نصب تابلوهاي آموزشي با مضمون ترويج و ارتقاء فرهنگ ايمني در شهرك‌ها اشاره کرد.

لذا ضروری است باتوجه به اينكه حوادث آتش‌سوزي مهم‌ترين بحران صنعتي در شهرك‌هاي صنعتي مي‌باشد، با تقويت و تجهيز ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني و تبديل آنها به مراكز فرماندهي و عمليات در شرايط اضطراري و بحراني، گام مهم و بسيار موثري در حمايت از توليد ملي، كار و سرمايه ايراني و ايجاد زيرساخت‌هاي اساسي براي برنامه­ هاي بلندمدت برداشت.

کتاب اصول حفاظت و ايمنی در آزمايشگاه های بيمارستانها و مراكز پزشكی

در طي سال‌هاي اخير مسئله عفونت بيمارستاني و آلودگي كاركنان مراكز پزشكي و بيمارستاني به باكتري‌ها، ويروس‌ها، قارچ‌ها و همچنين خطرات ناشي از ويروس هپاتيت B HBV و HIV يكي از مسايل عمده مورد توجه سازمان‌هاي بين‌المللي بويژه سازمان بهداشت جهاني قرار گرفته است. بسياري از اين آلودگي‌ها اگر بدرستي شناخته شوند قابل پيشگيري است زيرا بررسي‌هاي دقيق علمي نشان داده است كه قسمت اعظم اين عفونت‌هاي مكتسبه به علت بي‌دقتي و عدم مراقبت همكاران پزشك، پرستار، كاركنان آزمايش‌گاه‌ها بوجود آمده است. كتاب حاظر در جهت شناسايي مسايل و مشكلات فوق تاليف شده است.

 

کتاب: دكتر ابوالحسن ضياء ظريفي

موسسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه (1371), 242صفحه، 240  تومان

LPCB چیست ؟

موضوع معرفی استانداردها و گواهینامه‌های بین‌المللی مرتبط با فن‌آوری ایمنی از حریق، یکی از مهم‌ترین رویکردهای نشریه حریق ایران ( FIRE ) در اطلاع‌رسانی عمومی و بین‌المللی است. اگرچه بسیاری از مخاطبین مجله، از این استانداردها و گواهینامه‌ها آگاه بوده و در خلال اجرای پروژه‌ها و یا بهره‌برداری از تأسیسات ایمنی موجود، از آنها استفاده می‌کنند، لیکن طیف گسترده دیگری از دریافت‌کنندگان مجله، طی ارتباطات تلفنی و اینترنتی از اختصاص بخشی با این عنوان و محتوی استقبال کرده‌اند که در این شماره، به گواهینامه LPCB و در شماره‌های آتی به معرفی مدارک، گواهینامه‌ها و استانداردهایی همچون: NFPA, BSI, UL, ULC, FM, Vds ،EN3, FPA, FS پرداخته می‌شود.

موسسه تحقیقات ساختمان BRE (Building Research Establishment) با سابقه 90 سال در انگلستان دارای دو واحد اصلی به نام‌هایBRE Group  و  BRE Globalاست که هر یک به تنهایی وظیفه تحقیقات، تست و صدور تأییدیه‌ها در زمینه ایمنی ساختمان‌ها را برعهده دارند.

LPCB ( Loss Prevention Standards Board ) یک مارک تأییدشده توسط  BRE Global ویژه محصولات صنعت ایمنی از حریق است و طبق خط‌مشی اصلی BRE Global ، مأموریت این سازمان حفاظت از انسان، اموال و محیط زیست بیان شده است. همچنین LPCB لیستی از محصولات و شرکت‌هایی که در زمینه آتش‌نشانی و ایمنی موردتأیید هستند را در کتابی مرجع، با عنوان کتاب قرمز منتشر می‌کند. در این مرجع حداقل الزامات موردتأیید این موسسه آورده است که برای مشخص‌کننده‌ها (  Specifiers) قانون‌گذاران ( Regulators ) طراحان ( Designers ) و مصرف‌کنندگان ( End Users ) صنایع آتش‌نشانی و ایمنی کاربرد دارد. این کتاب شامل دو جلد است که در جلد 1 ، انواع خدمات و محصولات کشف، اعلام و اطفای حریق به روش فعال ( Active ) و همچنین لیست شرکت‌های دارای گواهینامه، ثبت گردیده و در جلد 2 ، انواع سیستم‌های ایمنی، حفاظتی، مدیریتی و محصولات ساختمانی که با روش غیرفعال ( Passive ) از بروز حریق پیشگیری می‌کنند، به انضمام اطلاعات زیست‌محیطی در بخش‌های مستقل معرفی می‌شوند. تأییدیه LPCB در واقع پروسه انطباق و ارزیابی اصول و مبانی‌ای‌ است که توسط سازمانی مستقل از تولیدکننده یا مصرف‌کننده تعریف می‌شود، است. الزامات و آئین‌نامه‌هایی که توسط LPCB تعیین و براساس آن گواهینامه صادر می‌شود، اطمینان خاطری است برای مصرف‌کنندگان محصولاتی که جان و مالشان به‌شدت، متأثر از صحت عملکرد آنهاست. ( حتی در برخی نقاط دنیا، تأییدیه‌ها و آئین‌نامه‌های LPCB ، به‌عنوان آیین‌نامه‌ اجباری تلقی می‌شود )

در هر بخش LPCB با عنوان ناظر، طرح و برنامه تأییدیه خود را براساس اطمینان از حصول کیفیت و اجرای حداقل مقادیر و ارزش‌های فنی و آزمایشات مستمر بر روی محصولات تولیدکنندگان، طی بازرسی و تست‌ها تنظیم می‌کند. تأییدیه پیمانکاران و نصابان نیز، شامل نظارت و کنترل وضعیت کاری و کیفیت اجرای پروژه‌های پیمانکاران طی بازرسی‌های ادواری مستمر می‌‌باشد که مداوماً تحت نظارت و پایش LPCB قرار می‌گیرد.

دارابودن تأییدیه LPCB مزایای بسیاری برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان صنعت ایمنی از حریق دارد که ذیلاً به برخی از آنها اشاره می‌شود:

– ضرورت اطلاع مصرف‌کنندگان از اینکه آیا محصول موجود براساس مشخصات و الزامات معین‌شده، تولید شده است؟ الزامات همچون: رعایت ایمنی حین تولید، اثرات زیست‌محیطی، دوام، انطباق‌پذیری، تناسب با نوع کاربری و شرایط تعریف‌شده مشتری و …

– کاهش خطرات ناشی از عدم رعایت اصول ایمنی در ساخت، نصب و اجرای پروژه‌ها برای پیمانکاران و کارفرمایان

– کاهش خسارات مالی ناشی از عدم رعایت صحیح مواد و مصالح ایمنی

– صرفه‌جویی در زمان، به‌دلیل سرعت در انتخاب محصول یا خدمات موردنیاز

– رشد فروش محصولات دارای تأییدیه معتبر که در سطح جهانی دارای اعتبار مقبول می‌باشد.

– به محصول یا خدمات ارزش افزوده می‌دهد.

– پوشش مسئولیت برای تولیدکنندگان، به‌نحوی که اثباتی است برای تولیدکنندگان یا پیمانکاران که از روش‌ها و متدهای مدرن و مطمئن برای تولید یا ارائه خدمات پیروی می‌کنند.

همچنین LPCB ازطریق اتصال با سرویس خدمات پس از فروش سلطنتی انگلستان ( United Kingdom Accredition Service ) توانسته است برای کاربری‌های خاص نیز گواهینامه صادر کند که در اینصورت لوگوی آنها در کنار یکدیگر برای تولیدکننده یا خدمات‌دهنده قابل استفاده است.

عناوین برخی کدهای EN

• EN54-1: Components of Automatic Fire Detection Systems Introduction

• EN54-2: Control and Indicating Equipment

• EN54-3: Audible Fire Alarm Devices

• EN54-4: Power Supplies

• EN54-5: Heat Sensitive Detectors – Point Detectors Containing a Static Element

• EN54-6: Heat Sensitive Detectors – Rate of Rise Point Detectors Without Static Element

• EN54-7: Smoke Detectors – Point Detectors Using Scattered Light, Transmitter Light or Ionization

• EN54-8: High Temperature Heat Detectors

• EN54-9: Fire Tests For Smoke Detectors

• EN54-11: Manual Call Points

• EN54-13: System Requirements

• EN54-14: Guidelines For Planning Design Installation Commissioning Use and Maintenance

• EN54-15: point Type Multi-Sensor Fire Detectors Incorporating Use and Maintenance