سیستم اطفا حریق افشانه آب یا اسپرینکلر

سپرینکلر در سال ۱۸۷۴توسط هنری پارملی اختراع شد . این وسیله نسبتا ساده با کمک تجهیزات رایج در شبکه های لوله کشی نظیر شیر آلات , لوله و اتصالات با هدف حفاظت از جان و مال افراد در برابر حریق بکار برده شده اند. در این مقاله قصد داریم توضیحاتی در مورد سیستم اطفا .حریق افشانه آب یا اسپرینکلر بیان کنیم

اسپرینکلر در سال ۱۸۷۴توسط هنری پارملی اختراع شد . این وسیله نسبتا ساده با کمک تجهیزات رایج در شبکه های لوله کشی نظیر شیر آلات , لوله و اتصالات با هدف حفاظت از جان و مال افراد در برابر حریق بکار برده شده اند . برخلاف تصور برخی افراد مبنی بر اینکه در هنگام حریق تمامی اسپرینکلرهای نصب شده در ساختمان فعال می شوند باید اشاره نمود که در تمامی سیستم ها ( باستثناء سیستم سیلابی ) فقط اسپرینکلرهایی که در مجاورت آتش قرار دارند , فعال شده و آب را تخلیه می کنند و بر اساس آمار منتشر شده ۳۷درصد از آتش سوزی ها تنها با فعال شدن یک اسپرینکلر , ۵۶درصد با کمتر از سه اسپرینکلر و ۸۳درصد با کمتر از ۱۰اسپرینکلر کنترل یا اطفاء شده اند . در خصوص تاثیر اسپرینکلر ها روی افزایش ایمنی کافیست بدانیم تاکنون هیچ یک از ساختمان های مجهز به سیستم اسپرینکلر دچار خسارت سنگین نشده و مرگ ناشی از حریق در خانه های دارای اسپرینکلر در انگلستان گزارش نشده است . شرکت میلان تجهیز سیستم با بکارگیری تجهیزات مدرن و تکیه بر دانش مهندسان خود که موفق به اخذ تاییدیه از انجمن ملی حفاظت از حریق ایالات متحده آمریکا با نمره ۱۰۰درصد و کسب رتبه نخست در آزمون بین المللی NFPA 13 شده اند , محیطی ایمن را برای زندگی فراهم می سازد .

ویژگی ها و امتیازات :

• اولین و پر استفاده ترین سیستم اطفاء حریق در دنیا

• دارای تأییدیه های معتبر بین المللی

• انواع شیر آلات سیستم تر (Wet) , خشک (Dry ) , پیش عملگر ( Pre Action ) و سیلابی ( Deluge )

• انواع اسپرینکلرهای اسپری کننده ( Spray ) مسکونی (Residential ) پوشش گسترده و . . .

• تنوع تجهیزات جانبی

سیستم اسپرینکلر یا افشانگر موثرترین و اقتصادیترین شیوه مهار و اطفای حریق میباشد که در 98 درصد موارد مانع از وقوع و انتشار آتش‌سوزی میگردد. مطابق با استانداردهای بینالمللی، بویژه استاندارد NFPA-13 که از مطرحترین و سخت‌گیرانه‌ترین استانداردهای جهان در این زمینه می‌باشد، به طور متداول از دو روش برای محافظت اتوماتیک انبار که دارای ردیفهای متعدد قفسه (rack) می‌باشد، استفاده میگردد:

1- استفاده از سیستم افشانگر در چند لایه و قراردادن افشانگرها در داخل برخی از طبقات قفسه‌ها (اصطلاحاً به این‌گونه از افشانگرها که در داخل قفسه ها قرار داده میشود، افشانگرهای in-rack یا داخل‌قفسه گفته میشود).

2- استفاده از افشانگرهای زود اطفاءکننده واکنش سریع (ESFR Sprinklers)در مواردی که فضای کافی برای انتقال حرارت و دود از میان طبقه‌ها به بالا وجود داشته باشد.

با درنظرگرفتن دو مورد فوق‌الذکر بدیهی است که انتخاب هر یک از آنها وابسته به درنظرگرفتن شرایط مختلفی است که به بررسی برخی از این موارد پرداخته می شود

انواع سیستم اعلام حریق

سیستم های اعلام حریق به چهار گروه زیر تقسیم می‌شوند.

  • سیستم اعلان حریق آدرس پذیر
  • سیستم اعلان حریق آدرس پذیر آنالوگ (هوشمند)
  • سیستم اعلان حریق متعارف
  • سیستم اعلام حریق بدون سیم (وایرلس)

توجه داشته باشید که هر یک از انواع فوق، خود به دو گروه خودکار و دستی تقسیم می‌شوند.

در سیستم‌های دستی، شستی اعلام حریق، تنها منبع تشخیص حریق است. درواقع کار تشخیص حریق در اینگونه سیستم‌ها فقط به انسان سپرده شده‌است و در مکان‌هایی که انسان حضور ندارد، کاربردی ندارند. بر خلاف سیستم‌های دستی، سیستم‌های اعلام حریق خودکار، وابستگی کمتری به تشخیص انسان دارند. سیستم‌های خودکار، به دو گروه آدرس‌پذیر، و غیر آدرس‌پذیر تفکیک می‌شوند. در سیستم آدرس‌پذیر، علاوه بر اعلام حریق، محل دقیق وقوع آن نیز مشخص می‌شود.

انتخاب هر یک از سیستم های فوق بستگی به نوع پروژه، الزامات کارفرما و یا دستورالعمل مقام قانونی مسئول دارد. همینطور بحث قیمت تمام شده هر یک از سیستم های فوق نیز، جزو مباحث انکارناپذیر در انتخاب نوع سیستم در یک پروژه اعلام حریق می باشد.

سیستم اعلام حریق چیست؟

یک سیستم اعلام حریق مجموعه ای از تجهیزات است که برای آشکارسازی علائم حریق و هشدار دادن از طریق تجهیزات شنیداری و دیداری در زمانی که دود، آتش، مونوکسید کربن و یا دیگر علائم حریق بوجود می آید، استفاده می شود.

همچنین امروزه از سیستم های اعلام حریق به طور گسترده در ساختمان ها و اماکن مسکونی و صنعتی استفاده می شود تا خسارت های ناشی از حریق را به حداقل برسانند و همچنین برای اطلاع دادن به ساکنین ساختمان در مواقع بروز حریق از این سیستم ها استفاده می شود تا حدالامکان از تلفات جانی جلوگیری شود. برای تشخیص حریق از اثرات سه گانه آن یعنی دود و حرارت و شعله استفاده می شود. به طور کلی سیستم های اعلام حریق در دو نوع متعارف (Conventional) و آدرس پذیر (Addressable) ساخته شده اند.

به طور کلی هر سیستم اعلام حریق از بخش های زیر تشکیل شده است:

  • کنترل پنل اعلام حریق
  • دتکتور اعلام حریق
  • شستی اعلام حریق
  • آژیر اعلام حریق

کنترل پنل اعلام حریق وظیفه پردازش مرکزی و پایش و کنترل سیستم را بر عهده دارد. پروتکل ارتباطی سیستم که بین تمامی دستگاه ها برقرار است، بر دو نوع سیستم اعلام حریق آدرس پذیر و سیستم اعلام حریق متعارف تقسیم بندی می شود.

دتکتورهای (آشکارسازهای) اعلان حریق در چندین نوع مختلف و برای کاربردهای متنوع طراحی شده اند:

دتکتور دودی: دتکتور دودی توسط یک دیود مادون قرمز وجود دود در هوا را تشخیص میدهد و در زمان مناسب به کنترل پنل اعلام میکند

دتکتور حرارتی: دتکتور حرارتی در صورت افزایش دما از میزان از پیش تعیین شده، به کنترل پنل اعلام خطر میکند.

دتکتور نرخ افزایشی: این دتکتور به تغییرات ناگهانی دما حساس میباشد و در صورت تغییر ناگهانی دما به کنترل پنل اعلام میکند.

بیم دتکتور: از دو بخش فرستنده و گیرنده تشکیل شده است. بخش فرستنده اشعه مادون قرمز از خود ساطع میکند و بخش گیرنده آن را دریافت میکند. اگر میزان دود به حدی باشد که مانع رسیدن اشعه به گیرنده شود، بیم دتکتور به کنترل پانل اعلام خطر می کند.

دتکتور گاز: دتکتور گاز برای تشخیص وجود گازهای خطرناک در محیط طراحی شده است. در صورتیکه میزان گاز موجود در هوا از میزان پیش فرض تعیین شده برای دستگاه بالاتر رود، هشدار دهنده نشت گاز به کنترل پنل اعلام خطر میکند.

دتکتور کابلی: این نوع دتکتور همانطور که از نامش پیداست از یک کابل دو رشته تشکیل شده است، این کابل به حرارت حساس است و در صورت عبور دما از میزان از پیش تعیین شده، بین دو رشته کابل اتصال برقرار میشود و کنترل پنل متوجه ایجاد خطر میشود. موارد کاربرد کابل های حرارتی در داکتها و رکها میباشد.
دتکتور شعله: این دتکتور دارای سنسور مادون قرمز یا ماورا بنفش است و اشعه تابیده شده از شعله را تشخیص میدهد. این دتکتور در مکانهایی که مواد بسیار مشتعل شونده وجود دارند، مانند کارخانه رنگ استفاده میشود.

شستی اعلام حریق، برای راه اندازی خودکار سیستم اعلام حریق در زمان مشاهده آتش سوزی به کار میرود و در رنگهای مختلف و برای کاربردهای متفاوت در سیستم اطفا حریق نیز تولید می شود.

آژیر اعلام حریق ایجاد هشدار شنیداری و دیداری در زمان ایجاد خطر را بر عهده دارد. انواع آژیر ساده، آژیر فلاشر، آژیر سخنگو و انواع زنگهای اعلام خطر و بلندگوهای اعلام خطر برای محیطهای داخل ساختمان و بیرون ساختمان از دسته بندیهای این محصول است.