اطفاء حریق 3

روش هاي عمومي اطفاء حريق : 

اصولا اگر بتوان يكي از اضلاع هرم حريق ( حرارت ، اكسيژن ، مواد سوختني يا واكنش هاي زنجيره اي) را كنترل و محدود نموده يا قطع كرد ، حريق مهار مي شود .

روشهاي عمومي بر اساس ماهيت حريق به اشكال زير مي باشد :

الف- سرد كردن 
ب- خفه كردن 
ج- سد كردن يا حذف ماده سوختني 
د- كنترل واكنش هاي زنجيره اي 
سرد كردن يك روش قديمي و متداول و موثر براي كنترل حريق ، سرد كردن است . اين عمل عمدتا با آب انجام مي گيرد . يكي ازخواص گاز دي اكسيد كربن نيز سرد كردن آتش مي باشد . ميزان و روش بكار گيري آب در اطفاء حريق اهميت دارد ، اين روش براي حريق هاي دسته مناسب A میباشد .

خفه كردن 

خفه كردن، پوشاندن روي آتش با موادي است كه رسيدن اكسيژن به محوطه آتش گردد. اين روش اگرچه در همه حريق ها موثر نيست ولي روش مطلوبي براي اكثر حريق ها مي باشد . مورد استثناء موادي است كه در حين سوختن اكسيژن توليد مي كنند ، مانند : نيترات و زنجيره هاي آلي اكسيژن دار مثل پراكسيد هاي آلي R-O-O-H يا R-COOR و R-NO ۳ همچنين موادي كه سرعت آتش گيري در آنها زياد است مانندديناميت ، سديم ، پتاسيم كه از اين قاعده مستثني هستند . موادي كه براي خفه كردن بكار مي روند بايستي سنگين تر از هوا بوده و يا حالت پوششي داشته باشند . خاك ، شن ، ماسه . پتوي خيس نيز اين كار را مي توانند انجام دهند . 
حذف مواد سوختنياين روش در ابتداي بروز حريق امكان پذير بوده و با قطع جريان ، جابجا كردن مواد ، جدا كردن منابعي كه تاكنون حريق به آنها نرسيده ، كشيدن ديوارهاي حائل و يا خاكريز و همچنين رقيق كردن ماده سوختني مايع را شامل مي گردد . 
كنترل واكنش هاي زنجيره ايبراي كنترل واكنش هاي زنجيره اي استفاده از برخي تركيبات هالن مانند CBrF ۳ ( ۱۳۰۱ ) ، CBrClF ۲ ( ۱۲۱۱ ) ، C ۲ F ۲ Br ۲ ( ۲۴۰۲ ) و جايگزينهاي آن و برخي تركيبات جامد مانند جوش شيرين (K ۲ CO ۳ ) موثر مي باشد . اين عمل براي كنترل حريق مشكل تر و گرانتر از ساير روشهاست ولي مي تواند بصورت مكمل براي مواد پر ارزش بكار رود . 
مواد خاموش كننده آتش موادي كه بعنوان خاموش كننده آتش به كار مي روند در ۴ دسته قرار مي گيرند . بدليل لزوم سرعت عمل و افزايش پوشش خاموش كننده ها ، مي توان از دو يا چند عنصر خاموش كننده بطور همزمان استفاده نمود . طبعا هر كدام از مواد ياد شده در اطفاء انواع حريقها داراي مزايا و معايبي مي باشند . اين گروه شامل گروههاي زير است : 
الف – مواد سرد كننده (آب ، CO ۲ )
ب_ مواد خفه كننده (كف – CO ۲ – خاك – ماسه )
ج – مواد رقيق كننده هوا ( N ۲ – CO ۲ )
د- مواد محدود كننده واكنش هاي زنجيره اي شيميايي ( هالن و پودر هاي مخصوص ) 
آباستفاده از آب براي كنترل حريق يكي از ساده ترين و در عين حال موثر ترين روشي است كه تمام افراد با آن آشنا مي باشند. همان اندازه كه استفاده از آب مي تواند در خاموش كردن آتش مفيد با شد به همان اندازه هم مي تواند در استفاده نابجا ايجاد مخاطره و گسترش حريق يا خسارات نمايد . 

مزاياي آب 

۱ – فراوان و ارزان است ، خصوصا كه براي اين منظور تصفيه كامل آن لازم نيست .
۲ – ويسكوزيته پايين و قابليت انتقال آسان داشته و در مجاري فلزي ، لاستيكي و برزنتي براحتي جاري مي شود . 
۳ – داراي ظرفيت گرمايي ويژه بالايي بوده كه آن را بصورت يك سرد كننده مطلوب مطرح مي كند . ظرفيت گرمايي آب ۵ برابر آلومينيوم و ۱۰ برابر روي و مس مي باشد . مهمتر از آن اينكه گرماي نهان تبخير آب بسيار بالا بوده و گرماي زيادي هنگام تبخير جذب مي كند .
۴ – غير قابل تجزيه بر اثر حرارت است ، حتي در دماي بالا نيز تجزيه نمي شود . بطوري كه در ۲۰۰۰ درجه سانتيگراد تنها يك دهم مولكولهايش تجزيه مي شوند .
۵ – توان سرد كنندگي بالايي دارد بطوري كه در حجم مساوي ، ۵/۶ برابر سرد كننده تر از CO ۲ است . هر ليتر آب مي تواند هنگام تبخير حدود ۵۵۰ كيلو كالري گرما جذب نمايد و هر متر مكعب آب نيز براي افزايش دمايي به اندازه ۱۰ درجه گرمايي حدود ۱۰۰۰۰ كيلو كالري گرما جذب مي كند .

معايب آب 

1- سنگين وزن است لذا حمل ونقل آن در اطفاء متحرك مشكل است .
2- هادي الكتريسيته است ، در محل هايي كه جريان برق وجود دارد ، خطر برق گرفتگي را افزايش مي دهد . 
3- آ ب داراي خطر تخريب است ، زماني كه آب تحت فشار پاشيده شود قدرت تخريب باليي دارد كه گاهي كمتر از خود حريق نيست .
۴ – هنگام اطفاء حريق مواد و محصولات در اثر تركيب با آب دچار خسارت مي گردند . مانند داروها ، اثاثيه ، كارتنهاي بسته بندي ، رنگها و محصولات توليدي .
۵ – به خاطر افزايش حجم آب هنگام تبخير در هنگام پاشيدن به روي مايعات قابل اشتعال مثل نفت يا روغن باعث پرتاب شدن مايعات ، انفجار و پاشش آن شده و گسترش حريق را باعث مي شود .
6- بدليل كشش سطحي آب نفوذ آن به داخل تل مواد ( تل ذغال سنگ ، خاك اره و مانند آن ) محدود است . كف آتش نشاني كف بصورت محلول تهيه مي گردد . كف در هنگام پاشيده شدن توسط سر لوله كف ساز با هوا و آب مخلوط شده و حباب سازي مي گردد . كف در هنگام استفاده ، با گسترش فراواني كه دارد مي تواند روي حريق را پوشانده و مانع رسيدن اكسيژن و صعود گازهاي ناشي از حريق مي گردد . 
نكته مهم دراستفاده از كف ، توسعه خوب آن و پخش شدن روي سطح ماده احتراقي مخصوصا مايعات قابل اشتعال بدليل سبكي آن مي باشد . 

پودر هاي خاموش كننده 

استفاده از برخي از مواد شيميايي كه معمولا داراي بنيان كربنات ، سولفات يا فسفات مي باشند يكي از راه هاي متداول و ساده براي خاموش كردن آتش از طريق خفه كردن آن است . اين تركيبات براحتي براياطفاء انواع حريق C ، B ، A بكار مي روند . به همين دليل در استفاده هاي عمومي معمولا اين تركيب خاموش كننده توصيه مي شود . به اين تركيبات پودر شيميايي گفته مي شود . پودر شيميايي اگر چه براي حريق دسته A كاربرد دارد ولي بدلايل اقتصادي توصيه نمي گردد مگر اينكه مواد در حال اشتعال پر بها باشند يا استفاده از آب ماهيت آنها را تغيير دهد .پودر شيميايي روي حريق پاشيده شده و باعث پوشاندن آتش و جلو گيري از رسيدن اكسيژن مي گردد . 
پودر ها در حرارت بالاي ۶۰ درجه سانتيگراد پايداري خوبي ندارند و امكان چسبندگي آنها در كپسول زياد مي گردد . قطر دانه هاي پودر بسته به نوع مواد و شركت سازنده حدود ۷۵-۱۰ ميكرون مي باشد . هرچه قطر ذرات ريزتر باشد پودر موثرتر است .پودر شيميايي تحت فشار ازت يا CO ۲ در سطح قاعده حريق به صورت جارويي پاشيده شده و در صورتي كه افراد آموزش كافي ديده باشد براحتي آتش را خاموش مي نمايند . پودر خشك اين پودر براي خاموش كردن حريق فلزات قابل اشتعال مثل سديم ، پتاسيم ، منيزيم و مانند آن بكار مي رود . 
گاز CO ۲ دي اكسيد كربن گازي است غير قابل احتراق ، بي بو ، غير سمي و سنگين تر از هوا كه داراي چگالي ۵/۱ بوده و هادي الكتريسيته نيست . مكانيسم عمل آن هنگام حريق به سه صورت است : اول خفه كردن آتش با تشكيل يك لايه سنگين مقاوم در مقابل عبور هوا ، دوم رقيق كردن اكسيژن هوادر اطراف محوطه حريق و سوم سرد كردن آتش .
يکي از خصوصيات مهم گاز CO ۲ اين است كه باعث خسارت به مواد موجود در محيط حريق نمي شود لذا در مواردي كه مواد با ارزش دچار حريق مي شوند مناسب تر از اب است CO ۲ براي حريق هاي الكتريكي و الكترنيكي بسيار مناسب است زيرا بدليل عدم هدايت برق و عدم وجود مواد باقيمانده باعث اتصال يا خرابي در حساس نمي گردد . 
تركيبات هالوژنه ( هالن ) مواد هالوژنه از مشتقات ۴ CH يا C ۲ H ۶ مي باشند كه بجاي يك يا چند عنصر هالوژنه (شامل I ، Br ، Cl ، F) جايگزين شده است . 
هالن در هنگام اطفاء بدون بجاي گذاشتن اثرات تخريبي و باقيمانده بر روي مواد و دستگاه ها مي تواند بطور بسيار موثري ايفاي نقش نمايد . مكانيسم اثر هالن تا حدودي مشابه CO ۲ بوده و چون سنگين تر از هوا هستند مي توانند بسرعت روي حريق را پوشانده و مانع رسيدن اكسيژن گردند . بعلاوه پاشش اين مواد بر روي حريق مي تواند باعث رقيق شدن اكسيژن هوا در اطراف حريق شده و آن را مهار نمايد . اين مواد با نسبت افزايش حجم حدود برابر هنگام تغيير فاز از حالت مايع به بخار بيش از برابر افزايش حجم بيشتري نسبت به دي اكسيد كربن دارند . به همين دليل در وزن مساوي قدرت خاموش كنندگي آنها ۳-۲ برابر CO ۲ مي باشد . هالن مي تواند در هنگام مجاورت با آتش از سرعت واكنش هاي زنجيره اي بكاهد و بصورت موثر تري آتش را مهار نمايد به همين دليل در شرايط يكسان براي خاموش كردن آتش ميزان مورد نياز هالن كمتر از يك چهارم ميزان CO ۲ مورد نياز براي اطفاء است .خاموش كننده هالن براي محدوده هاي كوچك ولي مهم تجهيزات يا مواد قابل اشتعال مانند ماشينهاي الكترونيكي و الكتريكي ، حريق هاي مواد جامد پر ارزش ، سايتهاي ديسپاچينگ ، مراكز مخابراتي و مانند آن كاربرد دارد.

کتاب خاموش کننده های دستی

اين سند براساس الزامات شغلي مورد نياز آتش نشانان در استاندارد NFPA1001, Standard for Fire Fighter Professional Qualifications (2008) [NFPA1001 Chapter 5.3.16] تهيه شده است.

 

مترجمین: ابراهیم عیوضی و علی اسماعیلی

انتشارات فن آوران     (1392)     240 صفحه     12500 تومان      تلفن: 66953998

کتاب فرهنگ مهندسی محیط زیست و بازیافت

کتابی که هم اینک در پیش روی شما است، حاصل ده سال فیش‌برداری و بررسی کتب تخصصی مهندسی محیط زیست و بازیافت با هدف استخراج لغات پر کاربرد و اصطلاحات ویژه این علوم است. معانی درج شده برای این لغات نیز پس از مشورت با برخی از برجسته‌ترین اساتید رشته‌های ذیربط و تدقیق کتب شناخته شده فارسی در این زمینه‌ها، انتخاب شده است.

متأسفانه هم اینک مطالعه پاره‌ای از کتب مهندسی محیط زیست و بازیافت به دلیل به کارگیری واژگان نامأنوس و بعضاً اشتباه، با چالش‌هایی جدی همراه است به طوری که در برخی مواقع خوانندگان فارسی زبان تمایل بیشتری به مطالعه متون اصلی بعضی از کتاب‌های ترجمه شده دارند.

قدم‌های نخست در تدوین کتاب حاضر توسط نگارنده به همراهی استاد ارجمند پروفسور Dag Henricson در دانشگاه Boras برداشته شد و طی آن سرشناسه‌های اصلی لغات حاضر تعیین شدند.

 

نویسنده: فرزانه طهموریان

انتشارات امید انقلاب     (1392)      328 صفحه     20000 تومان      تلفن: 66480550

کتاب مديريت بحران و طرح ريزی واكنش اضطراری در صنايع نفت، گاز و پتروشيمی

عمده مطالب اين کتاب برگرفته از يکی از مراجع مهم منتشر شده از سوی  مرکز ایمنی فرایندهای شیمیایی (CCPS)، تحت عنوان «راهنمای طرح ريزی فنی شرايط اضطراری در داخل سايت های فرايندی» است که برخی از مطالب آن تخليص و بعضا متناسب با شرايط حاکم بر صنايع کشور تغييرات جزئی در آن به عمل آمده است.

تمرکز اصلی اين کتاب بر مدیریت شرایط اضطراری در داخل سایت‏های فرايندی بوده و موضوعات مربوط به مسئولیت‏های شرایط اضطراری و فعالیت‏های مقامات مسئول خارج از سایت شامل مقامات محلی، شهری، استانی و ملی و همچنين واکنش اضطراری در حوادث حمل و نقل مواد شیمیائی خطرناک در خارج از سایت را شامل نمی شود.

در اين کتاب اطلاعات تخصصی و دانش فنی مورد نیاز برای طرح ریزی مناسب و واکنش موثر به شرایط اضطراری در داخل سایت های فرایندی بیان گردیده و پرسنل شاغل در سایت های فرایندی به ويژه کارکنان شاغل در واحدهای HSE را در زمینه طرح ريزی  و سازماندهی شرایط اضطراری، طراحی و انتخاب تجهیزات مورد نیاز و تعيين نیازهای آموزشی کارکنان هدايت می کند. این کتاب همچنین می تواند در زمينه هماهنگی طرح های واکنش اضطراری بين شرکت های همجوار مورد استفاده قرار گيرد.

 

نویسندگان: دکتر مهدی جهانگیری، مهندسین سلیمان خواجی، مجید پاسارگاد، حسین چرخند و آرش قاسمی

انتشارات: فن آوران    (1391)     288 صفحه   14000 تومان   تلفن: 66953998

کنترل پنل اطفاء حریق آدرس پذیر NSC

کنترل پنل های اطفاء حریق ادرس پذیر کمپانی NSC آلمان با قابلیت های نرم افزاری و سخت افزاری بسیار قدرتمند و انعطاف پذیر، آن را تبدیل به یک پنل اطفای حریق بدون رقیب کرده است. با استفاده از ماژول اطفای حریق، می توان کنترل پنل های اعلان حریق Solution F1 , Solution F2 را به کنترل پنل اطفای حریق تبدیل کرد.
کنترل پنل آدرس پذیر ان اس سی (NSC) مطابق با استانداردهای VDS , EN 12094-1:2003 ساخته شده است.

ویژگی های نرم افزاری :

برنامه ریزی لوپ ها و زون های کنترل پنل
کنترل دستی تمامی خروجی ها
قابلیت تعریف 2048 cause and effect
شبیه سازی سیستم الارم برنامه ریزی شده
قابلیت تعریف 8 سطح حساسیت برای هر دتکتور با قابلیت جابه جایی 4 بار در روز
دارای 16 عدد تایمر مختلف ,…

 
 

نسل آینده سیستم های اعلان و اطفای حریق را با تکنولوژی NSC آلمان تجربه کنید!

 

 

کتاب كمك های اولیه

این كتاب جامع دارای نكات ارزنده و مفیدی برای انجام اقدامات اولیه ضروری و اورژانسی بیماران از نوزادان گرفته تا بزرگسالان شامل بیهوشی، خفگی، حمله آسم، خونریزی، شوك، حمله قلبی، جراحت سر، جراحت چشم و آسیب ستون فقرات و شكستگی استخوان در شرایط مختلف می‌باشد.

 

نویسنده: فریده جهانگیری

انتشارات بین‌المللی حافظ     (1385)      32 صفحه       1400 تومان       تلفن: 77431258

کتاب اطلاعات بهداشتی و ایمنی مواد شیمیایی

کتاب حاضر تحت عنوان «اطلاعات بهداشتی و ایمنی مواد شیمیایی» با نگرشی آموزشی – کاربردی در زمینه پروفایل ایمنی شیمیایی (شامل ماهیت مواد، هشدارهای حفاظتی، کمک های اولیه، اثرات حاد و مزمن بر سلامتی، حریق، جا به جایی و انبار، مشخصات فیزیکی و شیمیایی، پایداری و بر هم کنش ها، سم شناسی و نشانه های ریسک و ایمنی مواد و …) گرداوری گردیده است و مطالعه آن به دانشجویان و متخصصان علوم بهداشتی، خصوصا نیروهای بهداشت حرفه ای بخش دولتی و خصوصی، صاحبان صنایع و متخصصان طب کار توصیه می شود.

 

نویسنده: مهندس زهرا جعفری و مهندس محبوبه کمالی مرادزاده

انتشارات قاف مشهد     (1387)     448 صفحه     6000 تومان

 

کتاب ارگونومی اداری – کاربردهای عملی

کتاب جامع و کاربردی حاضر می تواند مورد استفاده مدیران، کارکنان اداری، کلیه کاربران رایانه، کارشناسان و دانشجویان رشته های ارگونومی، بهداشت حرفه ای، طب کار، ایمنی و همچنین مهندسین طراح تجهیزات اداری قرار گیرد.

 

نویسندگان: دكتر سید ابوالفضل ذاکریان، مهندس حمید حسنی و وحید خیر الامور

انتشارات غاشیه     (1392)       404 صفحه      14000 تومان      تلفن: 33321669

 

کتاب سیستم های مدیریت یکپارچه

در عصر حاضر با توجه به تحولات شگرف و عدیده‌ ای که همه روزه در عرصه کسب و کار ایجاد می‏شود و محدودیت‌ هایی که در زمینه استفاده از منابع وجود دارد و همچنین افزایش سطح توقعات و انتظارات طرف ‏های ذینفع، استفاده از آخرین دستاوردهای مدیریتی، علمی، فنی و تکنولوژی در جهت ارائه محصولات و خدمات هرچه بهتر، کاهش هزینه ‌ها، کاهش قیمت تمام شده، تامین بموقع کالا و خدمات، حفاظت از محیط زیست و صیانت از نیروی انسانی بیش از پیش ضروری می ‏نماید.

همسو با این تحولات سیستم ‌های پشتیبانی کننده آنها نیز ایجاد و یا بهبود یافته ‏اند تا بستر لازم برای چنین تحولاتی را فراهم سازند که از آن جمله می‏ توان به استاندارد مدیریت کیفیت (ISO9001)، استاندارد مدیریت محیط زیست (ISO14001) و سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ‏ای (OHSAS18001) و سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE-MS) اشاره نمود. با توجه به اینکه سیستم ‌های مدیریتی فوق با متدولوژی طرحریزی، اجرا، کنترل و بازنگری (PDCA) سازگار می ‏باشند؛ بسیاری از سازمان ها اقدام به استقرار و پیاده سازی همزمان این استانداردها می‏نمایند.

 کتاب حاضر که مطابق با سرفصل درس سیستم‌ های مدیریت یکپارچه در رشته مهندسی بهداشت حرفه ‌ای تنظیم شده است، با هدف آشنایی دانشجویان رشته ‌های مهندسی بهداشت حرفه ‌ای، مهندسی ایمنی صنعتی، مهندسی صنایع و گرایشهای مرتبط با HSE، با استانداردهای مرتبط و کاربرد آنها در خصوص موضوعات ایمنی، بهداشت و محیط زیست تدوین شده است و مطالعه آن برای فارغ التحصیلان و کارشناسان و فعالان در حوزه ‌های HSE مفید می‏باشد.

 

نویسندگان: شمس الدین علیزاده، لیلا گنجعلی و محسن زارعی

انتشارات فدک ایساتیس     (1393)      274 صفحه     13000 تومان      تلفن: 66465831

 

ضوابط و دستور العمل هاي سازمان آتش نشاني در مورد ايمني ساختمان ها

الف) ضوابط و مقررات ايمني سازمان در مرحله طراحي 
   
1- ضوابط مربوط به فاصله ساختمان ها از يکديگر با توجه به نوع کاربري
 1-1- جايگاه هاي سوخت از قبيل عرضه بنزين و گاز محل استقرار مخازن حداقل هفت متر فاصله از پلاک هاي مجاور و معبر عمومي رعايت گردد و ابعاد پلاک جايگاه با توجه به اين مورد در نظر گرفته شود.
2-1- عدم احداث ساختمان ها با کاربري: سينما، سالن اجتماعات، مدارس،مساجد و اماکن پرجمعيت از اين قبيل در مجاورت جايگاه هاي سوخت.
3-1- پلاک هاي مجاور در جايگاه هاي سوخت تا ارتفاع دو طبقه روي پيلوت بلامانع و به ازاي هر طبقه افزايش ارتفاع نسبت به دو طبقه روي پيلوت بلامانع و به ازاي هر طبقه افزايش ارتفاع نسبت به دوطبقه روي پيلوت عقب نشيني سه متر در ضلع مجاورت جايگاه سوخت رعايت و يا ديوار مجاور جايگاه، بدون هيچگونه روزنه و داکت با جبهه باز بطرف جايگاه سوخت و تأمين ايستائي بر حسب تحمل فشار7کيلوگرم بر سانتيمتر مربع (7 اتمسفر فشار ناشي از انفجار گاز مواد نفتي) در نظر گرفته شود.
 
 
2- ضوابط مربوط به ارتفاع ساختمان (تعداد طبقات روي پيلوت) و عرض ترافيکي گذرهاي اطراف پلاک
 

رديف

عرض ترافيکي گذر

حداکثر ارتفاع

1-2

کمتر از 6 متر

دو طبقه روي پيلوت

2-2

6 متر

سه طبقه روي پيلوت

3-2

8 متري

چهار طبقه روي پيلوت

4-2

10 متر

پنج طبقه روي پيلوت

5-2

12 متر لغايت 22 (بن بست)

شش طبقه روي پيلوت

6-2

12 متر و بيشتر (بن باز)

محدوديت ندارد

7-2

22متر و بيشتر (بن بست)

محدوديت ندارد

 
3- ضوابط مربوط به مسير و دستگاه پله اضطراري
 1-3- حداکثر ارتفاع ساختمان 30 متر يا 9 طبقه روي پيلوت دستگاه پله اصلي بعنوان دستگاه پله اضطراري مد نظر قرار گيرد، به نحوي که دستگاه پله از ايستگاه مشترک ورودي واحدها و آسانسور در طبقات کاملاً جداسازي گردد.
مساحت ايستگاه مشترک (سه متر مربع + يک متر مربع × تعداد واحدها در طبقه) با مصالح ساختماني و درب ايزوله دود خود بسته شو جداسازي گردد.
2-3- از ارتفاع بيش از 30 متر يا بيشتر از 9 طبقه روي پيلوت ضروري است دو دستگاه پله بنحوي در نظر گرفته شود که در طبقات به يکديگر راه داشته باشند يکي از دستگاه پله ها با فاصله از دستگاه پله ديگر و در ضلع مجور فضاي آزاد بوده و ره در ايزوله دود خود بسته شو مجهز گردد.
3-3- ساختمان هاي با 3 طبقه روي پيلوت و هر طبقه شامل 8 واحد، ساختمان هاي با 4 طبقه روي پيلوت و هر طبقه شامل 6 واحد و ساختمان هاي با 5 طبقه روي پيلوت و هر طبقه شامل 3 واحد و ساختمان هاي 6 طبقه روي پيلوت و بيشتر حتي با يک واحد در هر طبقه مشمول بند 1-3 مي شوند.
4-3- براي ساختمان هاي خاص طبق نظر کارشناس سازمان آتش نشاني.
5-3- حداقل تعداد خروجي هاي مورد نياز براي فضاي هاي بزرگ (سالن اجتماعات، سينماها و غيره) و همچنين حداقل عرض خروجي ها مطابق جدول زير محاسبه گردد:
 

عرض خروجي

تعداد اشغال کنندگان (نفر)

 

تعداد خروجي

تعداد اشغال کنندگان (نفر)

cm 80

1تا 50

 

1

1 تا 50

cm 90

51 تا 110

 

2

51 تا 500

cm 100

111 تا 170

3

501 تا 1000

cm 110

171 تا 220

 

4

1001 تا 2000

cm 120

221 تا 240

 

5

2001 تا 4000

cm 130

241 تا 260

 

6

4001 تا 7000

cm 140

261 تا 280

 

7

7000 تا 11000

cm 150

281 تا 300

 

cm 160

301 تا 320

 

cm 170

321 تا 340

 

    
 در ضمن دستگاه پله اضطراري علاوه بر دستگاه پله اصلي براي سالن اجتماعات با ظرفيت بيش از يک صد نفر، سينما ها، بيمارستان ها، هتلها، … ضروري مي باشد.
6-3- در يک ساختمان با کاربري مختلف ( مسکوني، تجاري، دفتر کار…) ضروري است از نظر ايمني، دستگاه پله مسکوني مستقل از دستگاه پله کاربري هاي ديگر در نظر گرفته شود.
7-3- راه دسترسي به انبار تجاري واقع در زيرزمين، از انتهاي انباري غير مجاز مي باشد و مقتضي است از داخل واحد تجاري با فاصله حداکثر 2/1 متر از معبر عمومي و ترجيحاً بطور مستقل از برگذر در نظر گرفته شود.
 
4- ضوابط مربوط به آسانسور 
1-4- آسانسور خارج از مرکز دستگاه پله طراحي گردد.
2-4- چاه آسانسور تا روي فوندانسيون ساختمان  امتداد يابد و يا در صورت قرار داشتن فضاي آزاد زير چاهک آسانسور يک ستون زير ضربه گيرهاي چاهک با تأمين ايستائي پنج هزار نيوتن بر متر مربع در نظر گرفته شود.
3-4- ابعاد مفيد چاه آسانسور حداقل 150 × 150 سانتيمتر باشد.
4-4- در چاه آسانسور داخل موتور خانه تأسيسات قرار نگيرد.
5-4- در نظر گرفتن اطاق مستقل براي موتورخانه آسانسور، دريچه به ابعاد حداقل 80 × 60 سانتيمتر زير کف موتور خانه روي ديوار جانبي با بازشو به بيرون.
6-4- هر گونه بازشو (روزنه، دريچه) به چاه آسانسور بجز در ورودي به چاه و دريچه مورد بند 5-4 غير مجاز است.
7-4- رعايت کليه اصول استاندارد مربوط به آسانسور.
 
5- ضوابط مربوط به رمپ پارکينگ
 1-5- شروع رمپ با 5/2 متر فاصله از معبر عمومي (پياده رو)
2-5- شيب حداکثر 15%
3-5- رعايت ارتفاع حداقل 195 سانتيمتر از روي رمپ تا زير سقف بالاي رمپ.
4-5- حداقل قطر در چرخش 180 درجه 12 متر رعايت گردد.
5-5- حداقل وتر مثلث در زاويه چرخش 90 درجه رمپ 7 متر رعايت گردد.
6-5- در نظر گرفتن دو رمپ با عرض حداقل 5/3 متر يا يک رمپ با عرض حداقل 5 متر براي پارکينگ با ظرفيت بيش از 24 خودرو بصورت رفت و برگشت ضروري است.
7-5- در نظر گرفتن رمپ به عرض حداقل 5/3 متر براي پارکينگ با ظرفيت کمتر از 24 خودرو ضروري است.
8-5- در نظر گرفتن راه دسترسي دستگاه پله و رمپ براي پارکينگ ها در طبقات فوقاني و زيرزمين به کد همکف تراز خروجي ضروري است.
9-5- تأمين راه دسترسي خودرو صرفاً توسط جک آسانسور و در نظر نگرفتن رمپ غير مجاز (بجز پارکينگهائي که تمام طبقات کاربري پارکينگ دارد و در اين مورد رمپ بصورت ترجيحاً مطرح است).
10-5- دور بندي ايستگاه مشترک دستگاه پلکان وآسانسور در پارکينگ ساختمان ها و نصب در دودبند خود بسته شو.
 
6-ضوابط مربوط به موتور خانه تأسيسات
1-6- طراحي موتورخانه تأسيسات خارج از زيربنا و در صورت عدم امکان، مجاور يک جبهه به فضاي آزاد با پنجره به فضاي آزاد در نظر گرفته شود.
2-6- موتورخانه تأسيسات در جوار چاه آسانسور، دستگاه پله و سالن اجتماعات قرار نگيرد. و در صورت عدم امکان، ديوار مشترک بين آنها مقاوم حريق باشد.
3-6- داکت مستقل براي لوله هاي تأسيسات، کابلهاي برق و دود کشها در نظر گرفته شود.
 
7- ضوابط مربوط به سيستم اعلام کننده حريق
1-7- براي ساختمان ها که نياز به راه دسترسي يا پله اضطراري داشته باشند وساختمان هاي صنعتي، انبار ها، اداري، عمومي سينماها، سالنهاي اجتماعات مراقبتي، درماني، اقامتي عمومي، مجتمع هاي تجاري و اماکن پرمخاطره ضروري است.
2-7- طراحي بر اساس استاندارد جهاني از قبيل BS5839 يا EN54 اقدام شود.
3-7- تأييد طرح قبل از اجراء توسط سازمان آتش نشاني ضروري است.
 
8- ضوابط مربوط به نماي سنگ و شيشه
ضوابط مربوط به نماي سنگ و شيشه بايد طبق بند ب- 2 اقدام شود.
 
9- ضوابط مربوط به استعلام از سازمان آتش نشاني و نظريات کارشناسي
1-9-با توجه به موقعيت، کاربري، شرايط ساختمان ها ضروري است هر يک از ساختمان ها مستقل جهت اخذ نظريات کارشناسي و تشکيل پرونده و حفظ سوابق براي مواقع اضطراري و بررسي علل حريق و حادثه از سازمان آتش نشاني استعلام گردد.
2-9- همواره نظريات کارشناسي سازمان آتش نشاني در اولويت قرار دارد.
 
ب) دستور العمل ايمني سازمان در مرحله اجراء (بازديد، کنترل و نظارت)
 
1-دستور العمل مربوط به ايمني از مرحله خاک برداري و شورع تا پايانکار
1-1- بر اساس مبحث 12 مقررات ملي ساختمان ايران اقدام شود.
 
2- دستورالعمل مربوط به نماي سنگ وشيشه
1-2- شيشه از نوع سکوريت باشد.
2-2- از پشت نما داخل ساختمان در قسمت داخل واحدها در هرطبقه از کف تمام شده اجراي جانپناه با مصالح ساختماني به ارتفاع حداقل 80 سانتيمتر ضروري است.
3-2- ضخامت شيشه متناسب با ابعاد شيشه در نظر گرفته شده و براي فرم شيشه هر شش متر ارتفاع يک ژوئن دو سانتي اجراء گردد.
4-2- هر سه متر ارتفاع سنگ روي نيشي قرار گيرد و اسکوپ کامل شود.
5-2- فرم شيشه محکم و فيکس اجراء گردد.
6-2- سنگ هاي روي درپوش ها کاملاً رولپلاک گردند.
7-2- در محل تقاطع ديوارهاي جداکننده با فرم نماي شيشه به منظور ممانعت گسترش حريق از دو فضاي مجاور به يکديگر از پشت نماي شيشه به عرض حداقل يک متر با مصالح ساختمان مقاوم حريق احداث گردد.
8-2- فضاهاي جدا از يکديگر واقع در پشت نماي شيشه، نسبت به يکديگر با مصالح ساختماني غير قابل اشتعال کاملاً جداسازي شوند.
 
3-دستور العمل مربوط به برق و روشنائي اضطراري ساختمان
1-3- سيستم برق بر اساس مبحث 13 مقررات ملي ساختمان ايران رعايت گردد.
2-3- تابلوي برق مجاور در اصلي داخل واحد در نظر گرفته شود.
3-3- تابلو برق حداقل مجهز به فيوز مينياتوري مستقل براي سرويس بهداشتي (حمام و توالت)- آشپزخانه- سالن- اطاق خواب ها- کولر…. باشد.
4-3- هر يک از تابلوهاي برق به کليد قطع برق در صورت نشت جريان (FI) مجهز گردد.
5-3- کابلها ولوله هاي سيستم برق از داکت هاي مستقل يا داخل ديوار عبور نمايند.
6-3- در نظر گرفتن سيستم ارتينگ و صاعقه گير.
7-3- در نظر گرفتن روشنائي 12 ولت تغذيه از باتري با شارژ و رله اتوماتيک براي دستگاه پله و مسير اضطراري، کابين آسانسور، زيرزمين هاي فاقد نور طبيعي، سالن اجتماعات، موتورخانه، مجتمع ها، واحدهاي تجاري، مجتمع هاي تجاري، بيمارستان ها، کتابخانه ها و موزه ها و هتل ها….
8-3- سيستم برق اماکن مرطوب از قبيل استخر و محوطه مربوط از کف تمام شده تا ارتفاع 2/2 متر بصورت 12 ولت و عدم بهره برداري از 220 ولت و از ارتفاع بالاي 2/2 متر در صورت بهره برداري از 220 ولت از نوع حفاظت شده در نظر گرفته شود.
 
4-دستور العمل مربوط به آسانسور
1-4- رعايت کليه اصول استاندارد مربوط به آسانسور.
2-4- عدم عبور هر گونه لوله هاي تأسيسات آب سرد، گرم، دودکش ها، لوله هاي گاز و کابل هاي برق از داخل چاه آسانسور. (بجز تجهيزات آسانسور)
3-4- نصب قفل سويچي روي دريچه زير کف موتورخانه و در اتاق موتور خانه آسانسور.
4-4- نصب مشبک فلزي با خانه هائي به ابعاد 2×2 سانتيمتر روي پنجره و روزنه هاي اتاق موتورخانه آسانسور.
5-4- کابين آسانسور به در، آيفون ثابت روي بدنه بدون گوشي متحرک، زنگ خطر، تهويه، روشنايي 12 ولت تغذيه از باتري با شارژو رله اتوماتيک مجهز گردد.
6-4- در نظر گرفتن تجهيزات کامل ايمني آسانسور (از قبيل گاورنر، پاراشوت، ميکروسوئيچ هاي کنترل کننده).
7-4- ديوارهاي جانبي چاه آسانسور خود ايستا و مقاوم حريق بدون هيچگونه روزنه اجرا گردد.
8-4- در نظر گرفتن چاه ارت و اتصال اسکلت فلزي چاه، کابين، قاب وزنه، تجهيزات موتورخانه و کليه قسمت ها به سيستم ارتينگ با مقاومت حداکثر 5 اهم.
9-4- اخذ تأييد از شرکت بازرسي و کيفيت و استاندارد ايران.
10-4- نصب تابلو هشدار دهنده داخل کابين با مشخصات ذيل:
ابعاد30×20 سانت- زمينه آبي رنگ و نوار شبرنگ سبز به عرض يک سانت در پيرامون تابلو- نوشته متن به رنگ سفيد.
متن تابلو: در زمان حريق به هيچ عنوان از آسانسور استفاده نگردد.
 
5-دستورالعمل مربوط به سيستم گرمايش ساختمان
1-5- کليه ساختمان هاي تجاري و فروشگاه ها از سيتم حرارت مرکزي يا پک ايچ استفاده نمايند (استفاده از بخاري با شعله رو باز مجاز نيست).
2-5-سيستم گازکشي ساختمان مورد تأييد اداره گاز قرار گيرد.
3-5- براي هريک از انشعابات گاز بجز روشنائي ها در نظر گرفتن دودکش بطور مستقل و امتداد آن تا ارتفاع 80 سانتيمتر بالاتر از پشت بام و نصب کلاهک مناسب ضروري است.
4-5- شومينه ها و دستگاه هاي گازسوز (کليه مشعل ها) به شير کنترل ترموکوپل مجهز گردند.
5-5-آشپزخانه رستوران ها حتي المقدور زير فضاي آزاد مستقر گرددو در صورت استقرار زير احداث بنا در مجاورت فضاي آزاد قرار گيرد و بالاي آشپزخانه سالن اجتماعات وجود نداشته باشد.
 
6-دستور العمل مربوط به موتور خانه تأسيسات
1-6-در نظر گرفتن در فلزي و آستانه زير در براي موتورخانه.
2-6-در نظر گفتن تهويه به تناسب حجم موتورخانه.
3-6-کليه ديگ هاي تحت فشار داراي سوپاپ اطمينان باشند.
4-6-سيم کشي هاي برق بصورت توکار يا از داخل لوله مخصوص عبور نمايند.
5-6-روشنائي ها از نوع مخصوص حفاظ دار باشند.
6-6- موتورخانه تأسيسات به تجهيزات ايمني و آتش نشاني زير نظر کارشناس مجهز گردند.
7-6- مجهز به کف شوي باشد.
8-6- حداقل 3/1 فضاي موتورخانه بصورت فضاي پرت منظور شود.
 
7-دستورالعمل مربوط به جانپناه، داکت و نورگير و بازشوها
1-7- احداث جانپناه با ارتفاع حداقل 80 سانتيمتر از کف تمام شده اطراف پشت بام، تراس، بالکن، دستگاه پله، اطراف داکت هاي واقع در پشت بام، پرتگاه ها و پشت بام ساختمان هاي 6 طبقه به بالا موزايک فرش شود و از آسفالت و ايزوگام استفاده نشود.
2-7-استفاده از شيشه يا اشياء برنده جهت حفاظ جانپناه مجاز نمي باشد و در صورت استفاده از نرده، حفاظ ها بصورت عمودي و با فاصله حداکثر 10 سانتيمتر از يکديگر باشد.
3-7- نصب کوپل طلق دار روي نورگيرهاي پشت بام و در صورتيکه از شيشه در قسمت نورگيرها و داکت ها روي پشت بام استفاده شده است، ضروري است مشبک فلزي با خانه هائي به ابعاد حداکثر 2×2 سانت با قاب مقاوم زير شيشه ها نصب گردد.
4-7- ديوارهاي جانبي داکت ها مقاوم حريق و بدون درز اجرا گردد.
5-7- پنجره داکت هاي نورگير: از خط الرأس تلاقي دو ديوار جانبي با فاصله حداقل يک متر، فاصله دوپنجره مجاور حداقل يک متر، زير پنجره ها با ارتفاع حداقل 5/1 متر از کف تمام شده، شيشه ها دوجداره و شيشه داخلي از نوع سکوريت 6 ميليمتري، پنجره آشپزخانه ثابت، حداقل مساحت نورگيري براي ساختمان هاي تک واحدي 4 متر مربع و براي          ساختمان هاي چند واحدي 7 متر مربع با در نظر گرفتن فرمول:
0.2 K × 0.3 R ×  N= S
S = مساحت، N = تعداد طبقات، R = پنجره غير از آشپزخانه، K = تعداد پنجره آشپزخانه
6-7- در صورت استفاده از شيشه جهت رفع مشرفيت، شيشه ها بصورت فيکس باشد در قاب فلزي با دوربندي کامل و نوار دور شيشه نصب شوند و در صورت استفاده از شيشه سکوريت بطور اصولي وبا استحکام لازم در محل خود مستقر گردد.
7-7- عدم استفاده از شيشه در قسمت کتيبه بالاي درب اصلي ورودي به واحدها.
 
8- دستور العمل مربوط به سيستم لوله کشي آب آتش نشاني ساختمان ها
1-8- ساختمان هاي به ارتفاع حداکثر سه طبقه روي پيلوت و يک واحد در هر طبقه و زير بنا در هر طبقه حداکثر 140 متر مربع نياز به لوله کشي آب آتش نشاني ندارد.
2-8- ساختمان ها با مشخصات بند 1-8  و دو واحد در هر طبقه طبق ارائه طريق بند 3- 8 اقدام شود.
3-8- ساختمان هاي مسکوني با ارتفاع سه الي پنج طبقه روي پيلوت و زير بنا، از 140 متر مربع تا 230 متر مربع نياز به اجراي سيستم کشي آب آتش نشاني با لوله به قطر 5/1 اينچ و نصب جعبه F به صورت يک طبقه در ميان شروع از همکف مي باشد.
4-8- ساختمان هاي مسکوني با ارتفاع سه الي پنج طبقه روي پيلوت با زير بناي بيش از 230 متر مربع با لوله به قطر 1               
الي 2 اينچ و نصب جعبه F در کليه طبقات با نظر کارشناسان آتش نشاني.   
5-8- ساختمان هاي با ارتفاع بيش از 5 طبقه روي پيلوت با هر مقدار زير بنا و نصب جعبه  Fدر تمام طبقات با نظر کارشناس آتش نشاني لازم مي باشد.
(قطر لوله اصلي آب آتش نشاني توسط کارشناس آتش نشاني مشخص مي گردد.)
6-8- متعلقات جعبهF براي بندهاي (2-8) الي (5-8) والو و کوپلينگ 1 اينچ و هوزريل (تصوير رنگي شماره 4) با لوله
                                                                                                                                                        
لاستيکي فشار قوي و سرنازل شيردار سه حالته مي باشد.
 7-8- سيستم لوله کشي آب آتش نشاني سالن هاي اجتماعات، انبارها، واحدهاي تجاري و صنعتي زير نظر کارشناسان آتش نشاني انجام شود نصب جعبهF  جنب در وخارج از ساخت با متعلقات لوله نواري و داخل سالن ها با متعلقات لوله لاستيکي فشار قوي و هوزريل صورت گيرد، حداکثر فاصله جعبهF از يکديگر سي متر. (نصب جعبهF با متعلقات لوله نواري، داخل سالن بر حسب نظر کارشناسي آتش نشاني)
8-8- امتداد لوله اصلي آب آتش نشاني از پشت بام تا پائين ترين ارتفاع ساختمان (کد روي فوندانسيون) و اتصال آن به آب شهر و منبع ذخيره هوائي آب آتش نشاني مستقر در پشت بام ضروري است سايز لوله اصلي و ظرفيت منبع طبق نظر کارشناس آتش نشاني و دبي خروجي براي مدت 10 دقيقه تا زمان رسيدن نيروي عملياتي آتش نشاني در نظر گرفته مي شود و در نظر گرفتن پمپ با رلة اتوماتيک جهت تأمين حداقل 3 آتمسفر فشار براي هر يک از سر نازل ها.
9-8- انبارها، واحد هاي صنعتي، توليدي ضروري است مجهز به استخر آب با ظرفيت متناسب با محل و چاه و سيستم پمپاژ با رلة اتوماتيک باشند و در نظر گرفتن ژنراتور برق اضطراري جهت مواقع ضروري و قطع برق (زير نظر کارشناس  آتش نشاني).
10-8- هيدرانت آتش نشاني (شير ايستاده آتش نشاني) براي مجتمع هاي مسکوني، تجاري، صنعتي و اداري زير نظر کارشناس آتش نشاني مشخص مي گردد.
11-8- سيستم آب افشان اتوماتيک و دستي (سيستم اسپرينکلر) زير نظر کارشناسان آتش نشاني مشخص مي گردد.
12-8- سيستم لوله کشي آب آتش نشاني بصورت خشک زير نظر کارشناسان آتش نشاني مشخص مي گردد.
 
9-دستور العمل مربوط به خاموش کننده دستي و چرخ دار آتش نشاني
1-9- نصب خاموش کننده 6 کيلويي دي اکسيد کربن (CO2 ) مجاور تابلو اصلي برق ضروري است.
2-9- نصب خاموش کننده پودر وگاز درجه دار جنب در موتورخانه و انباري ها و داخل هر واحد تجاري ضروري است.
3-9- سيستم اطفاء حريق اتوماتيک زير نظر کارشناسان آتش نشاني مشخص گردد.
4-9- تعداد و نوع خاموش کننده هاي دستي و چرخ دار توسط کارشناسان آتش نشاني در مرحله پايان کار مشخص گردد.
 
10- دستورالعمل مربوط به نازک کاري و دکوراسيون داخلي ساختمان ها
1-10- عدم استفاده از مواد قابل اشتعال (از قبيل موکت) داخل راهروها و دستگاه پله اضطراري و يا ايستگاه هاي ورودي واحدها و سقف.
2-10- عدم استفاده از مواد قابل اشتعال جهت دکوراسيون و نازک کاري سالن هاي اجتماعات، سينماها و راه هاي دسترسي اضطراري در کليه ساختمان ها.
 
11-دستورالعمل مربوط به سيستم اعلام حريق
1-11- هر يک از ساختمان ها که نياز به راه دسترسي اضطراري يا پله اضطراري داشته باشند، ساختمان هاي صنعتي، انبارها، عمومي، اداري سينماها و سالن هاي اجتماعات، مراقبتي، درماني، اقامتي عمومي، مجتمع هاي تجاري و اماکن پر مخاطره.
2-11- قبل از اجراء ضروري است طرح سيستم اعلام حريق به تأييد سازمان آتش نشاني برسد.
3-11- نصب تابلو هشدار دهنده در محدوده ورودي اصلي ساختمان در معرض ديد با مشخصات ذيل:
– ابعاد 30×40 سانت زمينه آبي و نوار شبرنگ سبز به عرض يک سانت در پيرامون تابلو
– نوشته متن به رنگ سفيد
– متن تابلو: به محض شنيدن آژير عمومي اعلام حريق در اسرع وقت با حفظ خونسردي محل واحد خود را ترک نموده و از مسير دستگاه پله از ساختمان خارج گرديد.
 
12- دستور العمل مربوط به دستگاه پله اضطراري
1-12- ديوارهاي مسير دسترسي اضطراري و دستگاه پله اضطراري خود ايستا بدون هيچگونه منفذ باشد (بجز پنجره هاي مشرف به فضاي آزاد) و به در دودبند خود بسته شو مجهز گردد و نصب کوپل طلق دار همراه با فن مناسب در سقف دستگاه پلکان و جانپناه دستگاه پلکان مشرف به نورگير به ارتفاع حداقل 5/1 متر اجراء و نصب روشنائي اضطراري 12 ولت تغذيه از باتري با شارژ و رلة اتوماتيک.
2-12- نصب علائم راهنما جهت مشخص نمودن شماره طبقه مسير خروج در ارتفاع حداکثر 8/1 متر از کف تمام شده با مشخصات ذيل:
بصورت نوردار با روشنائي 12 ولت تغذيه از باتري با شارژر و رلة اتوماتيک يا شبرنگ متناسب با مسير خروج.
 
13- دستور العمل مربوط به استخر و محوطه استخر
1-13- موتورخانه و مشعل ها خارج از محوطه استخر مستقر گردند.
2-13- سيستم برق تا ارتفاع 2/2 متر بصورت 12 ولت و عدم بهره برداري از 220 ولت و از ارتفاع بالاي 2/2 متر در صورت استفاده از 220 ولت از نوع حفاظت شده و مجهز به کليدF1  مستقل باشد.
3-13- در نظر گرفتن روشنائي اضطراري 12 ولت تغذيه از باتري با شارژر و رلة اتوماتيک
4-13- جداسازي محوطه استخر بوسيله در قفل دار سوئيچي از ديگر قسمت هاي ساختمان ضروري مي باشد.
5-13- در بالا و اطراف سکوي شيرجه (دايو) تا فاصله حداقل به 3 متر عدم بهره برداري از برق 220 ولت و از ولتاژ حداکثر 12 ولت بهره برداري شود.
6-13- کليه شيشه هاي مشرف به استخر و رختکن از نوع سکوريت انتخاب گردد.
7-13-کف سازي محوطه استخر لغزنده نباشد.
8-13- سيستم گرمايشي بصورت حرارت مرکزي تغذيه گردد.
 
14- دستور العمل مربوط به استعلام از سازمان آتش نشاني و نظريات کارشناسي 
1-14- با توجه به موقعيت، نوع کاربري و شرايط ساختمان ها ضروري است براي هر يک از ساختمان ها بطور مستقل از سازمان آتش نشاني استعلام گردد. جهت اخذ نظريات کارشناسي و ارائه طريق، تشکيل پرونده، حفظ سوابق براي مواقع بروز آتش سوزي و حادثه و راهنمائي نيروهاي عملياتي بر اساس آن توسط ستاد فرماندهي، بررسي علل حريق و حادثه.
2-14- همواره نظريات کارشناس سازمان آتش نشاني در اولويت قرار دارد.

کتاب مرجع مدیریت ایمنی در پروژه های عمرانی

در تدوین این کتاب سعی بر حفظ ویژگی هایی چون جامعیت، اختصار و نو بودن ساختار مد نظر بوده است، لیکن عمده مطالب کتاب، از مراجع در دسترس جمع آوری شده و شاید موارد نو کتاب بسیار محدود باشد. با این حال، به نظر می رسد طرح این مباحث در شکلی جدید، شاید به مذاق گروهی از علاقمندان خوشایند افتد و در نتیجه به تسری فرهنگ ایمنی کمک کند. در ضمن، فرمها، نمونه طرح های ایمنی و… در قالب یک لوح فشرده به پیوست کتاب ارائه گردیده است.

اخیرا درسهای مرتبطی در رشته های مختلف دانشگاهی کشور در نظر گرفته شده است. از جمله درس «مدیریت کارگاه و ایمنی» که در دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی و مدیریت ساخت تدریس میشود. در نوشتن این کتاب، تلاش بر این شده تا این کتاب با سیلابس این درس همخوانی داشته تا اساتید محترم بتوانند آنرا به عنوان مرجعی به دانشجویان معرفی کنند.ه است.

 

نویسنده: دکتر مهدی روانشادنیا

انتشارات سیمای دانش     (1392)     250 صفحه       13000 تومان       تلفن: 66464779

 

بیم دتکتور رفلکتوری زتا (Zeta)

بیم دتکتور دودی موتورایز و رفلکتوری (انعکاسی) زتا (Zeta) دارای بردهای 40، 80 و 100 متر که نوعی از آشکارساز دود می باشد، از یک بخش فرستنده مادون قرمز و یک گیرنده تشکیل شده است. سیگنال توسط یک منشور ارسال می گردد و پس از بازگشت، برای تشخیص وجود دود آنالیز می شود. در صورتی که این میزان به حدی مشخص برسد، دتکتور سیگنال وجود حریق را هشدار خواهد داد.

این سیستم به گونه ای طراحی شده است که نصب و عملکرد بیم در فاصله 0.3 تا 0.6 متر پایین تر از سقف و موازی با آن انجام شود. تشخیص جانبی بیم دتکتور رفلکتوری zeta می تواند تا 7.5 متر از اطراف بیم انجام گیرد. ویژگی هایی که در این صفحه راجع به این محصول خواهد آمد، در قیمت بیم دتکتور رفلکتوری زتا موثر خواهند بود.

کاربرد های عمومی

به طور کلی بیم دتکتور ها برای دو هدف استفاده می شوند؛ برای پوشش فضایی بسیار باز و عریض و یا در جایی که استفاده از تعداد زیادی دتکتور دود معمولی، از نظر ظاهری و زیبایی امکان پذیر نباشد. برای مثال می توان از بیم دتکتور زتا در اماکنی مانند مراکز خرید، کلیسا ها و مساجد، موزه ها، مراکز تفریحی، انبار ها، کارخانه ها و… استفاده کرد. این بیم دتکتور برای استفاده در سیستم های اعلام حریق آدرس پذیر استفاده می شود.

ویژگی های بیم دتکتور رفلکتوری zeta

بیم دتکتور رفلکتوری zeta قادر است 50 تا 100 متر از محیط را تحت پوشش تشخیص دود قرار دهد. می توان این محصول را بنا به ضرورت به صورت افقی و عمودی نصب کرد. عملکرد بیم دتکتور زتا با استفاده از برق 12-24Vdc امکان پذیر می باشد. میزان مصرف برق آن نیز بسیار پایین و به اندازه 5mA است که این میزان در هنگام هشدار به 9mA می رسد. نصب این دتکتور بسیار ساده می باشد. به اضافه این که می توان میزان حساسیت آن را انتخاب کرد. این بیم دتکتور می تواند در دمای -20 تا +50 درجه سانتی گراد به خوبی عمل کند و حداکثر رطوبت 95% را تحمل کند. جنس بدنه این بیم دتکتور از ABS است که دارای رنگ های خاکستری و سیاه می باشد. لازم به ذکر است این محصول دارای استاندارد حفاظت IP50 است، که به معنی محفوظ بودن این محصول در برابر نفوذ گرد و غبار است. ابعاد بدنه این بیم دتکتور 210×117×120 میلی متر و وزن آن 700 گرم است. 

 مدل های بیم دتکتور پرتوی زتا:

بیم دتکتور زتا با برد 5 تا 40 متر مدل ZT-BEAM

بیم دتکتور زتا با برد 40 تا 80 متر مدل ZT-BEAM/KIT80

 بیم دتکتور زتا با برد 80 تا 100 متر مدل ZT-BEAM/KIT100

 

برای خرید بیم دتکتور و همچنین مشاوره فنی و اجرایی رایگان و نیز دریافت بهترین قیمت فروش بیم دتکتورهای اعلام حریق با ما در تماس باشید.

تلفن: 22915668

کتاب ايمنی بيمار با رويكرد فاكتورهای انسانی

این كتاب با رویكرد خطای انسانی بمنظور ایجاد بستری ایمن برای كاهش خطاهای انسانی در گروه بزرگ علوم بهداشتی – پزشكی است. فصل اول ارتباط تنگاتنگ بین واژه‏های صلاحیت، استانداردسازی و خطا را در سیستم مراقبتهای بهداشتی مطرح می‏كند. فصل دوم به اهمیت خطای انسانی و موضوع پیچیدگی خطای انسانی در حوزه مراقبتهای بهداشتی می‏پردازد. فصل3 فاكتورهای شناختی و مباحث دینامیك توجه، فاكتورهای دانش و فاكتورهای استراتژیك در زمینه مراقبتهای بهداشتی را پوشش می‏دهد. در فصل 4 می‏بینیم تغییرات تكنولوژی، كار و محیط كار را تحت الشعاع خود قرار داده آنرا دستخوش تغییر می‎كند، ارتباطات انسان با انسان مثالی از آن است كه سرچشمه خیلی از نقاط ضعف و قوت محسوب می‏شود. فصل 5 فرهنگ و ریسك سازمانی، پذیرش تدریجی ناهنجاری و نرمال‏سازی انحراف از روتین و راه‏های جلوگیری از آن را مورد بحث قرار می‏دهد. فصل6 چیدمان بهم پیوسته‏ایی از رویكردهای انسانی اعم از گزارش ایمنی، یادگیری سازمانی، بررسی رویدادهای نامطلوب و آموزش مدیریت را معرفی می‏كند. فصل 7 تعادل بین فرهنگ یادگیری و مسیولیت سازمانی- شناختی كه رویدادهای نامطلوب را به خطاهای انسانی یا تخلفهای او نسبت داده و آنرا مورد بحث قرار می‏دهد. فصل 8 دو موضوع  سیستم‏های تركیبی و پیچیده را بچالش می‏كشاند، شكست در سیستمهای پیچیده می‏تواند شاغلین را با ریزش آبشارگونه مشكلات، مدیریت را در رفع وضعیت بحرانی پیش آمده دچار عجز و پریشانی نماید.

تیوری پیچیدگی بعنوان موضوع گریزناپذیر سامانه‏ها، نقطه عطفی در فهم ایمنی بیمار بوده و بخش پایانی كتاب را تشكیل می‏دهد.

 

نویسنده: رامین آذر برزین

انتشارات فن آوران     (1393)      128 صفحه       6500 تومان       تلفن: 66953998

کتاب مديريت ريسك با رويكرد تصميم گيری های چند معياره

هر سازمانی باید فعالیت‏هایی تحت عنوان «مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‏ای» داشته باشد تا افراد بدون ترس از حادثه و بیماری‏های شغلی به کار خود ادامه دهند. این فعالیت‏ها بیش‏تر شامل تدوین دستورالعمل شیوه صحیح انجام کار، شیوه‏های بازرسی، نحوه اندازه‏گیری از آلاینده‏های محیط کار، بهسازی محیط کار و مانند آنها می‏باشد. گرچه مدیران، وظایف فراوانی به عهده دارند اما طبق قانون کار متعهدند که اساسی‏ترین مسایل ایمنی و بهداشت کار را به منظور پیشگیری از آسیب‏ها و ضایعات انسانها رعایت کنند. آن چه که در این میان اهمیت دارد آن است که فعالیت های مذکور چگونه باید برنامه‏ریزی شود که در میان مشغله‏های متعدد مدیریت به دست فراموشی سپرده نشود و هم چنان پا برجا باقی بماند. بیمارستان‏ها از جمله ساختمانهای پیچیده و مرکبی هستند که دارای قسمتهای مهمی چون درمانگاه، اورژانس، بخش مراقبتهای ویژه (ICU)، اتاق عمل، اتاق زایمان، اتاق کارکنان و پرسنل و پرستاری، رختشویخانه، آشپزخانه، غذا خوری، قسمتهای پشتیبانی و… هستند و به عبارتی دیگر می‏توان جلوه‏ای از سایر اماکن مانند هتل‏ها، اماکن مسکونی، ساختمانهای صنعتی، آموزشی، تجاری، تفریحی، ورزشی، اداری و… را در بیمارستانها مشاهده نمود. طیف وسیعی از کارکنان کشور ما در مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستانها و مراکز مشابه مشغول بکار می‏باشند که به دلایل متفاوتی رسیدگی چندانی خصوصا در زمینه بیماریهای شغلی و بیماریابی و همچنین مواجهات پرسنل با عوامل زیان آور محیط کار به آنها نشده است. در سالهای اخیر و با توجه به لزوم جذب کارشناسان بهداشت حرفه‏ای در بیمارستانها، رویکرد جدیدی در این مراکز از نظر توجه به شرایط شاغلین در دستور کار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار گرفته است. در این کتاب سعی شده است مرجعی ساده و در عین حال کاربردی جهت استفاده متخصصین بهداشت حرفه‏ای و طب کار و همچنین مدیران و کادر مختلف بیمارستانی و مراکز بهداشتی درمانی مشابه تهیه شود تا عزیزان مشغول در این حرفه مورد استفاده قرار دهند.

 

نویسنده: محمد یزدی

انتشارات فن آوران     (1393)      152 صفحه     8000 تومان      تلفن: 66953998

 

شیر برقی – سولونوئید ولو

شیر برقی یا سلونوئید ولو (عملگر الکترونیکی) که به صورت on/off یا باز و بسته عمل می کند و برای سیالات مختلف از جمله آب ، هوا ، روغن و .. مناسب است و در سیستم های حفاظت از حریق برای باز کردن مسیر خروج عامل اطفای حریق نظیر آب، گازهای اطفاء حریق و غیره بکار می روند.

لاستیک دیافراگم از جنس های مختلفی چون NBR , EPDM  ساخته شده اند .

این شیرها در سایزهای ۱/۴ inch  و ۱/۲ و ۱ و ۲ و … اینچ در مدلهای مستقیم و سه راهه و … ساخته می شوند.

سولونوئید ولو یک شیر الکترومکانیکی است برای  قطع و وصل مسیر مایعات و گازها. سولونوئید  انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی جهت چرخش ، باز یا بستن یک ولو به بصورت مکانیکی تبدیل می کنند. این ولو ها به واسطه جریان برق وارد شده به بوبین آن ، عمل قطع و یا وصل جریان سیال را انجام می دهد.

در شیر های دو راهه سیال  در قسمت خروجی قطع و یا وصل می باشد . (شیر بسته کامل و یا باز کامل می باشد). در شیر های سه راهه سیال وردی به یکی از دو مسیر خروجی هدایت می گردد. سولونوئید ها دارای  مزایایی همچون سرعت  در انجام کار، قابلیت اعتماد بالا، قطع و وصل سریع و مطمعن ، زمان سرویس دهی طولانی ، طراحی یکپارچه ، و جریان برق مصرفی کم هستند. یک سولونوئید ولو از دو قسمت اصلی بدنه (ولو ( شیر اصلی)) و سولونوئید( بوبین) تشکیل شد است .

کاربرد سولونوئید ولو

برای کنترل یک شیر صنعتی بزرگتر- کنترل سیلندرها در سیتم های پرقدرت بادی و هیدرولیک – کنترل سیلندرها و سیال وارد شده به موتور – سیتم های آبپاش صنعتی و اتوماتیک – ماشین های خانگی مانند ظرف شویی و لباس شویی جهت کنترل آب ورودی به ماشین – صنایع نفت ، گاز و پتروشیمی – سیستم های تبرید و تهویه مطبوع و …

خواص سلونوئید ولو

  •  ابعاد کوچک
  • طول عمر بالا
  • دارای شیر تخلیه
  • کویل قابل تعویض
  • توان مصرفی پایین
  • سوییچینگ سریع و مطمئن
  • جهت فلو و فشار متفاوت
  • قابلیت نصب در محیط های Ex
  • تغذیه AC ، DC ، AC/DC 24-240V
  • باز کردن، بستن، میکس کردن، توزیع و دوزینگ
  • به صورت NC و NO در مدارات نوع A , B , C , D , E , F , T , L , N
  • قابل استفاده برای گازها و مایعات خنثی، خورنده، ساینده و خاص با دماهای متفاوت مطابق با محیط های مختلف صنعتی

عملکرد سلونوئید ولو

قسمت سولونوئید خود شامل سیم پیچ ، میله آهنی، فنر ، شیر کنترلی و کانل کنترلی می باشد . شیر اصلی از ورودی، خروجی، دیافراگم  و فنر دیافراگم تشکیل می شود.در موقع فعال بودن سولونوئید ، همواره جریان بسیار کمی از سیال از  مجرا و شیر کنترلی عبور می کند.در سولونوئید ولو ها از آب بند های  لاستیکی یا فلزی برای آب بندی جاهای مختلف استفاده می شود.یک فنر (فنر دیافراگم) نیز برای باز یا نگه داشتن دیافراگم درمواقع غیر فعال بودن ولو استفاده می شود.

آب وردی در قسمت های A و B به دیافراگم فشار وراد می کند یک فنر نسبتا ضعیف نیز دیافراگم را به پایین هل می دهد. دیافراگم یک روزنه کوچکی دارد که اجازه می دهد آب از آن عبور کند ( ازقسمت A وارد قسمت B شود) مایع با عبور از سوراخ محفظه B  را پر می کند و بعد از پر شدن فشار آب در دو سر دیافراگم برابر می شود . فنر فشرده شده یک فشار کم روی به پایین به دیافراگم وارد می کند. قدرت فنر ضعیف است و فقط توانایی این را دارد که وقتی فشار در بالا و پایین دیافراگم برابر است ، با فشار به دیافراگم آن را در حالت بسته نگه دارد.در نتیجه شیر نیز بسته است و جریان آب از شیر عبور نخواهد کرد.

وقتی سولونوئید برقدار می شود نیروی مغناطیسی بوبین (سولونوئید) میله C  را به طرف بالا کشیده و شیر کنترلی e  باز می شود . با باز شدن e جریان بسیار کمی از آب از قسمت B و از طریق مجرای کنترلی g به سمت خروجی هدایت می گردد.در نتیجه این کار فشار در قسمت B  کاهش یافته و فشار A بر فشار بالای دیافراگم (فشار B+نیروی فنر) غلبه کرده و دیافراگم را به سمت بالا هل می دهد.

در نتیجه این کار شیر اصلی باز شده و آب مستقیما از A به F جریان می یابد. در موقع فعال بودن سولونوئید ، همواره جریان بسیار کمی از سیال از  مجرا و شیر کنترلی عبور می کند. وقتی سولونوئید  دوباره غیر فعال شود مسیر کنترلی e  توسط میله C  بسته شده و فنر نیروی بسیار کمی لازم دارد تا دیافراگم را به سمت پایین هل دهد و مسیر اصلی را ببندد. از توضیحات بالا می توان فهمید که این گونه ولوها بواسطه اختلاف فشار در زیر و بالای دیافراگم عمل می کنند و اگر فشار بالای دیافراگم به هر دلیل (صرف نظر از فعال بودن یا نبودن سولونوئید) بیشتر از فشار ورودی باشد، شیر عمل نخواهد کرد.

سولونوئید ولوها در انواع مختلفی مانند چند راهه بودن، نوع برق مصرفی( DC یا AC) , و وضعیت آن در حالت OFF و … تقسیم می شوند.در بعضی سولونوئید ولوها، سولونوئید مستقیمآ به شیر فرمان می دهد.بعضی سولونوئید ها خود به عنوان یکی ولو کمکی و کنترلی برای راه اندازی یک شیر بزرگ تر استفاده می شود. این نوع ولوها در حقیقت یک سولونوئید ولو ترکیب شده با یک ولو بزگتر هستند  و آنها  به صورت یک کالای واحد و یکپارچه بسته بندی شده و فروخته خواهند شد.

کتاب اصول مهندسی HSE دکل‏های حفاری نفت و گازخشکی

امروزه، مفاهیم احتمال و اصول متفاوت ریاضیات، برای به اجرا در آوردن گونه‏های متفاوت آنالیز ایمنی به کار گرفته می‏شوند. با توجه به این‏که، قابلیت اطمینان به طور تنگاتنگی با زمینه اصلی ایمنی پیوند یافته است، فهم اصول آن برای متخصصین ایمنی امری ضروری به شمار می‏آید، کمی کردن اطلاعات در زمینه HSE باعث ایجاد تخصیص بهتر هزینه ها شده و همچنین ایجاد تصمیم گیرهای با قابلیت اطمینان بالا را برای مدیران به همراه دارد. جلد اول این کتاب شامل پنج فصل است. فصل اول به معرفی دکلهای حفاری نفت و گاز خشکی پرداخته است، در فصل دوم ضمن معرفی برخی از قسمتهای مختلف دکل حفاری به موارد ایمنی آن نیز اشاره شده، در فصل سوم به بحث نحوه محاسبه هزینه‏های ایجاده شده در حوادث ایمنی پرداخته است، فصل چهارم کتاب به بررسی کمی ریاضیات و قابلیت اطمینان اشاره دارد، و در فصل پنجم کتاب ضمن معرفی دو نمونه تکنیک ارزیابی ریسک که در پیشگیری از حوادث نقش مهمی دارند همراه با نمونه‏های اجرا شده در صنعت حفاری نفت گنجاده شده است. قابل ذکر است که جلد اول به بررسی و آنالیز ایمنی پرداخته است در جلدهای بعدی به مباحث مهندسی بهداشت حرفه‏ای و محیط و همچنین موارد زیست محیطی دکلهای حفاری نفت و گاز پرداخته می‏شود.

 

نویسندگان: غفور نوريان

انتشارات: فن آوران        (1393)      148 صفحه      9000 تومان       تلفن: 66953998

 

کتاب رساله روش های ارگونومی و فاكتورهای انسانی

روش های ارگونومی ‌و فاكتورهای انسانی امكان انجام تجزیه و تحلیل و طراحی مؤثر را به افراد می دهد. هدف اصلی این کتاب نیز ارائه جامع، معتبر و عملی از روش های ارگونومی ‌و فاكتورهای انسانی معمول می باشد. اصطلاح ارگونومی و فاكتورهای انسانی به طورمترادف بكار گرفته می شوند و هردو رابطه دوسویه کار و نیازهای شغلی را تشریح می نمایند. این كتاب به منظور تشویق افراد در استفاده کامل روش های ارگونومی ‌و فاكتورهای انسانی در طراحی سیستم در نظر گرفته شده است. این کتاب حدود 32 روش از پنج حوزه تخصصی ارگونومی را پوشش داده شده است. این پنج بخش برخی از جنبه های ارگونومی ‌و فاكتورهای انسانی در سیستم های تجزیه و تحلیل، طراحی، و ارزیابی را معرفی می كند.

فصل اول كتاب حاضر از راهنمای «ارزیابی قدرت فیزیكی در ارگونومی، نوشته  Sean Gallagher و همکاران ، انتشارات انجمن بهداشت صنعتی آمریكا -AIHA- در سال 1998» و بقیه فصل ها برگرفته از کتاب «فاكتورهای انسانی و روشهای ارگونومی، تالیف Neville Stanton و همكاران، انتشارات CRC Press LLC در سال 2005»  می باشد. این كتاب برای متخصصین ارگونومی طراحی شده است، اگرچه قابلیت استفاده برای سایر رشته های مرتبط مانند مهندسی صنایع، مهندسی بهداشت حرفه ای، ایمنی صنعتی ومدیریت HSE را به منظور تجزیه و تحلیل ارگونومیك و ارتقای كیفیت محصول و سلامت پرسنل دارا می باشد.

 

نویسندگان: دكتر جبرائیل نسل سراجی، مهندسان سمیه فرهنگ، محسن كارچانی، پروین احمدی نژاد، محسن امیدوار، علی صالحی، سجاد زارع و سعید احمدی

انتشارات آثار سبحان     (1392)       148 صفحه      7400 تومان      تلفن: 66971112

کتاب مقدمه ای بر حوادث ناشی از کار و تجزیه و تحلیل آن

امروزه جدای از حوادث  رانندگی، بار حوادث و بیماری های ناشی از کار در کشور فراوان شده است. حوادث مرگ و میری که از حالت فردی به جمعی تغییر پیدا کرده است نظیر حوادث نیشابور، شازند، مشهد، یزد، کزمان،گودبرداری ها، تخریب و بسیاری حوادث دیگر. بررسی این حوادث نشان می دهد که اکثر آنها چندین دلیل اساسی را به همراه دارند که عبارتند از:

– نقص در درک و شناسایی مخاطرات

– نقص در درک پیامدهای مخاطات

– نقص در تدوین لایه های ایمنی قبل از وقوع وقایع ناخوشایند

– نقص در تدوین لایه های ایمنی بعد از وقوع وقایع ناخوشایند

این مجموعه مشتمل بر 7 فصل اساسی فصل اول: مقدمه ای بر حادثه؛ فصل دوم: هزینه های حادثه؛ فصل سوم: مدل های حادثه؛ فصل چهارم: بررسی حادثه؛ فصل پنجم: شاخص های حادثه؛ فصل ششم: طبقه بندی حادثه و فصل هفتم: پیشگیری حادثه می باشد.

 

نویسندگان: دکتر رضا غلام نیا

انتشارات آثار سبحان     (1391)      142 صفحه      5600 تومان       تلفن: 66971040

تامین و نگهداری و تست سیستم های اطفاء حریق اسپرینکلر

همانطور که می‌دانید، نگهداري و تعميرات (maintenance)، به مجموعه فعاليت‌ها و اقداماتي كه به منظور آماده‌به‌کارنگهداشتن تجهيزات در سطح قابل قبول از نظر عملياتي (نگهداري) و يا بازگرداندن تجهيزات معيوب به چرخه استفاده و بهره‌برداري، اطلاق مي‌شود و نتيجه موردانتظار از اين اقدامات، ايجاد آمادگي، حفظ قابليت عملياتي، تداوم و استمرار عملياتي تجهيزات براي شرايط تعريف شده خواهد بود. در این مقاله قصد داریم به توضیحاتی مختصر در مورد تست و نگهداری و همچنین تعمیرات سیستم های اطفاء حریق اسپرینکلر بپردازیم.

استانداردNFPA25 Standard for Inspection,Testing and Maintenance of Water-Based fire protection systems بطوركامل به نحوه  بازرسي، تست، نگهداري و تعميرات اين تجهيزات پرداخته و تمامي اقدامات لازم براي مهيا نمودن و حفظ سيستم در همان شرايط و سطح عملكردي طراحي شده را، تشريح مي‌نمايد.

در سيستم لوله تر(wet pipe sprinkler system)  اسپرينكلرها به شبكه لوله‌كشي محتوي آب متصل هستند و به محض فعال‌شدن اسپرينكلر، آب فوراً تخليه مي‌شود. از امتيازات اين سيستم مي‌توان به سرعت بالا و هزينه‌هاي پايين نصب، نگهداري و تعميرات اشاره كرد. در اكثر مناطقي كه خطر يخ‌زدگي آب وجود ندارد، سيستم تر اولين انتخاب طراحان خواهد بود و اطمينان از صحت عملكردي و حفظ شرايط مطلوب این سيستم اطفاء حريق تنها با انجام يك پروسه صحيح نگهداري و تعميرات موثر بدست خواهد آمد.

همانطور که می‌دانید، نگهداري و تعميرات (maintenance)، به مجموعه فعاليت‌ها و اقداماتي كه به منظور آماده‌به‌کارنگهداشتن تجهيزات در سطح قابل قبول از نظر عملياتي (نگهداري) و يا بازگرداندن تجهيزات معيوب به چرخه استفاده و بهره‌برداري، اطلاق مي‌شود و نتيجه موردانتظار از اين اقدامات، ايجاد آمادگي، حفظ قابليت عملياتي، تداوم و استمرار عملياتي تجهيزات براي شرايط تعريف شده خواهد بود.

 بازرسي، تست و تعمیرات

1-   بازرسي

– اسپرينكلرها:  (Sprinklers)اسپرينكلرها مي‌بايست ساليانه مورد بازديد قرار گرفته و عاري از هرگونه خوردگي (زنگ زدگي)، رنگ، مواد خارجي و صدمه فيزيكي بوده و متناسب با نوع آنها (e.g. upright , pendant or sidewall) به‌طور صحیح نصب شده باشند. درصورتي‌كه دارای هر يك مشكلات فوق باشند، حتماً بايد تعويض و يا اصلاح وضعيت شده و هرگونه انسداد و گرفتگي مسير پاشش آن نیز برطرف شود.

درخصوص سرویس و نگهداری قطعات يدكي و موجودي انبار نیز موارد ذيل بايستي ساليانه كنترل گردد:

1-      متناسب بودن تعداد و نوع اسپرينكلرها

2-      آچارهاي مخصوص آچاركشي انواع اسپرينكلرهاي بكاررفته در سيستم

– لوله‌ها و اتصالات  (Pipe &Fittings): لوله‌ها و اتصالات بكاررفته بايد هر سال كنترل شده و در وضعيت مطلوبي باشند. عاری از هرگونه آسيب مكانيكي، نشتي، خوردگي و ناهم‌راستايي (عدم انطباق) بوده و هيچ‌گونه بار خارجي بر آنها وارد نگردد.

– بست‌ها و آويزها (Hangers and Seismic Braces) :جنس و سايز لوله، نوع مصالح ساختمان، احتمال وقوع زلزله و…… از عواملي هستند كه در انتخاب نوع بست‌ها وفاصله بين آنها تاثير مي‌گذارند. در فرايند بازرسي بايد توجه داشت كه هيچ‌كدام از نگهدارنده‌ها نبايد آسيب فيزيكي ديده و يا شل باشند. درصورت صدمه و يا لقي اقدام لازم، تعويض يا بستن مجدد آنهاست.

 

– گيج‌ها (Gauges) :تمامي فشارسنج‌ها بايستي ماهيانه بازديد شده تا وضعيت مناسب خود را حفظ و فشار تغذيه آب از شبكه را به‌طور دقیق نشان دهند.

– سازه (Buildings) :سالانه و پيش از شروع فصل سرما مي‌بايست تمام بخش‌هاي ساختماني كه در آن سيستم اطفاء اسپرينكلر تعبیه شده، اعم از پنجره‌هاي ديواري و سقفي، درها، سيستم تهويه، منافظ و……. بازرسي شوند تا آب موجود در سيستم اسپرينكلر تر، منجمد نگردیده و ميزان گرمايش (انرژي) موردنياز براي ايجاد دماي حداقل ⁰c 4.4 مهيا باشد.

– تجهيزات هشداردهنده(Alarm Devices) :اين تجهيزات ازجمله: زنگ اخبارهاي مكانيكي و پرشر سوئيچ و ….. مي‌بايست هر سه ماه يكبار بازديد و صحت آنها بدون هرگونه آسيب فيزيكي تأييد شود.

– هيدروليك سيستم (Hydraulic nameplate) :هرسه ماه يكبار چك گردد.

– اتصالات آتش‌نشاني (Hose Connections) :براساس استاندارد ساليانه مورد بازديد و كنترل قرار گیرند.

– شيرهاي كنترل (Control valves) :لازم بذكر است، حداقل يك شير كنترل فهرست شده می‌بایست بر روي هر سيستم اسپرينكلر نصب شود. مگر آنكه لوله تغذيه‌كننده سيستم اسپرينكلر و شبكه آب فایرباکس آتش‌نشاني (سيستم‌هاي متشكل از شبكه لوله‌كشي و اتصالات مربوط به شيلنگ‌هاي آتش‌نشاني كه براي اطفاء دستي بكار مي‌روند) مشترك باشد. آنگاه براي هر طبقه نيز يك شير كنترل نصب گردد تا هنگام تعميرات سيستم اسپرينكلر، خللي در عملكرد شبكه آب آتش‌نشاني وارد نشود. شيرهاي فوق ازجمله شيرهاي پروانه‌اي و …. بصورت هفتگي و ماهيانه بايد چك شوند.

تست

– اسپرينكلرها  (Sprinklers):اسپرينكلرهای مرغوب درصورت عدم وارد شدن صدمه احتمالي فيزيكي و … تا 50 سال به خوبي كار خواهند كرد و نياز به تست ندارند. لكن بعد از آن مي‌بايست جايگزين شده و يا تست گردند. در حالت دوم بصورت تصادفي از نواحي گوناگون، تعداد مشخصي بعنوان نمونه انتخاب و به يك آزمايشگاه داراي صلاحيت در حوزه كنترل صحت عملكرد و تست اين تجهيزات ارسال مي‌گردد. پس از تأييد، قابليت استفاده خواهند داشت و بعد از آن هر 10 سال يكبار اين فرايند تكرار مي‌شود. درصورتي كه از زمان ساخت اسپرينكلر 75 سال گذشته باشد، فاصله هر كنترل به 5 سال يكبار تقليل خواهد يافت.

– گيج‌ها (Gauges) :این تجهیزات ميبايست هر 5 سال يكبار تعويض شده و يا با يك نمونه كاليبره‌شده، مقايسه شوند تا درصورت نداشتن دقت لازم، به واحد كاليبراسيون ارسال و اصلاح شود.

– تجهيزات هشداردهنده(Alarm Devices) :اين تجهيزات همانطوركه مي‌بايست هر سه ماه يكبار بازديد و صحت آنها بدون هرگونه آسيب فيزيكي تاييد شود، برطبق روند اشاره‌شده در استاندارد، بايد مورد تست عملكردي نیز قرار گيرند.

 

– اتصالات آتش‌نشاني (Hose Connections) :پس از گذشت 5 سال از زمان نصب، اين تجهيزات باید مورد سرويس تست قرار گيرند و درصورت تأیید پس از آن، هر 3 سال اين امر اتفاق بیافتد.

تعميرات

در بخش تعميرات سيستم‌هاي اطفاء حريق موارد ذيل صورت مي‌پذيرد:

– اسپرينكلرها  (Sprinklers): در برخي از اجزاي سيستم‌های اسپرينكلر، بازسازي مجموعه در قالب نوسازي تجهيزات و قطعات صورت مي‌پذيرد. مشخصات و موارد زير در جايگزيني و كاربرد مناسب اسپرينكلرها مورد توجه مي‌باشد:

– نوع اسپرينكلر

– سايز اوريفيس و ضريب k

– نرخ دما

– پوشش اسپرينكلر (درصورت داشتن)

– نوع پاشش (upright,pendant,sidewall)

– ملزومات طراحي

در جعبه‌اي مخصوص مي‌بايست تعدادي اسپرينكلر يدكي متناسب با انواعي كه در سيستم بكار رفته است، نگهداري شود. محل استقرار جعبه فوق در معرض رطوبت، گردوغبار، خوردگي و يا دماي بيش از 38 درجه سانتيگراد نباشد. به‌هيچ‌عنوان نبايد از اسپرينكلرهاي داراي پوشش يا رنگ يا هرگونه تزيين اضافي و غيراستاندارد استفاده نمود. وضعيت تعداد اسپرينكلرهاي يدكي كه بايستي در محل انبارش شده و موجود باشد به قرار زير است:

– در سيستم‌هاي داراي تعداد اسپرينكلر كمتر از 300 عدد، حداقل 6 اسپرينكلر

– در سيستم‌هاي داراي 300 تا 1000 اسپرينكلر، حداقل 12 عدد

– در سيستم‌هاي داراي بيش از 1000 اسپرينكلر، حداقل 24 عدد

آچار اسپرينكلر  (Sprinkler Wrench): در اجرای فرایند تعميرات، يكي از ابزارهاي مهم و موردنياز آچار اسپرينكلر مي‌باشد. بايد براي هريك از انواع اسپرينكلرهاي نصب‌شده در سيستم، مي‌بايست يك آچار مخصوص آن در جعبه نگهداري قطعات يدكي وجود داشته باشد تا در زمان مونتاژ و دمونتاژ كردن اسپرينكلرها و آچاركشي، از آن استفاده شود.

 

تست تأييديه نصب: در مواقعي كه انجام فعاليت‌هاي بازسازي و تعميرات اجزا و تجهيزات سيستم اطفاء حريق اسپرينكلر، منجر به ايجاد تأثير بر روي بيش از 20 عدد از اسپرينكلرها باشد، نصب و راه‌اندازي تمامي المان‌هاي فوق بايستي برطبق استاندارد (NFPA13) انجام پذيرد.

– اتصالات آتش‌نشاني (Hose Connections) : پس از هر بار استفاده از اين تجهيزات، تمامي رابط‌ها مي‌بايست قبل از بكارگيري مجدد در سيستم، تخليه، تميز و كاملاً خشك شوند. تجهيزاتي كه موفق به اخذ تأييديه در مراحل بازرسي و تست نمي‌شوند، بايست مجدداً تعمير، تست و يا جايگزين شوند.

– شيرآلات  (valves): این تجهیزات يكي از كليدي‌ترين اجزاء مورداستفاده بوده كه مي‌بايست سالانه و يا هر زمان كه موردنياز است تعمير و نگهداري شده و بعضاً المان‌هاي داخلي آنها مورد بازديد قرار گيرند.

– آب مورداستفاده در سيستم (Marine Systems) : معمولاً در سيستم‌هاي اطفاء حريق اسپرينكلر، پس از انجام تعميرات، از آب شيرين بعنوان منبع ذخیره براي تخليه و آب‌گيري مجدد تجهيزات استفاده مي‌شود.

 نتيجه‌گيري

 

در اين نوشتار، اندكي به نحوه بازرسي، تست و انجام تعميرات سيستم‌هاي اطفاء حريق آبی(WET SYSTEM) براساس استانداردهاي موردتأييد، پرداخته شد و طرح كلي و اهميت داشتن يك برنامه منسجم و صحیح در اين حوزه بمنظور افزايش راندمان سيستم‌ها مشخص شد.

کتاب طرح‏ریزی عملیاتی برنامه مدیریت بحران

کشور ما باتوجه به قرار گرفتن در مسیر کمربند کوهزایی آلپ – هیمالیا و برخورداری از اقلیم متغیر و ناپایداری‏ های موقت و موسمی در طول تاریخ، بلایای طبیعی به خصوص سیل و زلزله را در اغلب نقاط خود تجربه کرده است به ‏طوری که جزو ده کشور بلاخیز دنیا محسوب می‏شود.

استقرار ایران در کمربند جهانی زلزله و وجود نقاط جمعیتی متراکم و پراکنش جغرافیایی جمعیت روستایی در عرصه ‏های حادثه‏ خیز، ایران را به کشوری شدیداً  آسیب‏پذیر در برابر زلزله تبدیل نموده است. ساخت ‏و سازه ‏ای بی ‏رویه شهری، مهاجرت روستائیان به شهرها، فرسایش خاک، چرای بی رویه دام در مراتع نقاط روستایی، فقدان امکانات، زیرساخت‏ها، تجهیزات و ابزارهای لازم برای مقابله با انواع حوادث و سوانح مترقبه و غیرمترقبه، ضرورت توجه به مدیریت بحران در نقاط روستایی را دوچندان کرده است.

مجموعه حاضر دربرگیرنده مطالبی است که به اصول، مبانی و روش‏ های مدیریت بحران می‏ پردازد و همگان را با آن آشنا می‏سازد. کارشناس و مدیران بحران با شناخت این مباحث، جایگاه خود را در مجموعه مدیریت سوانح شناخته و در کاستن اثرات، پیامدها و زیان ناشی از حوادث نقش مؤثری ایفا می ‏نمایند.

 

نویسندگان: دکتر رضا جبیبی ساروی، دکتر وحید حسینی جناب و دکتر محمد حیدری

انتشارات:   رویان پژوه        (1393)      196 صفحه      18000 تومان       تلفن: 66486373

 

کتاب اصول و کاربرد سیستم‏های گیاهان آبزی در تصفیه فاظلاب

كتاب اصول و كاربرد سیستم‏های گیاهان آبزی در تصفیه فاضلاب (فناوری گیاه‏پالایی آبی) به عنوان یك اثر علمی- تحقیقاتی نوین و ارزشمند كه به تلاش و همت كارشناسان شركت آب و فاضلاب روستایی قزوین و با حمایت معنوی و مادی این شركت نگاشته و به زیور طبع آراسته شده است، به عنوان یك كتاب مرجع و درسی كامل به‌خوبی خواهد توانست، پاسخگوی نیاز كارشناسان، دانشجویان و مهندسین صنایع فرآیندی و نیز مراكز مختلف علمی و تحقیقاتی و همچنین اساتید دانشگاه‏های كشور در این حوزه كاربردی باشد.

 

نویسندگان: نسرین جوادی و علی بهبودی املشی

انتشارات آوای قلم     (1392)      322 صفحه      20000 تومان      تلفن: 66591504

 

کتاب پایش مخاطرات بهداشتی محیط کار

ویرایش چهارم به صورت کامل و مجددا در 6 بخش و 25 فصل مجزا سازماندهی شده است. در ابتدا مطالب اولیه مورد نیاز جهت درک اندازه‌گیری ‏ها ارائه شده و سپس اندازه‌ گیری مواجهه تنفسی، پوستی، گوارشی و نیز مواجهه با عوامل زیان ‌آور فیزیکی از قبیل صدا، گرما و پرتو شرح داده شده ‌اند. در بخش‌ های پایانی، اثربخشی اقدامات مدیریت ریسک از قبیل تهویه موضعی و یا حفاظت فردی و اطلاع ‌رسانی ریسک آورده شده ‌اند.

روش ‌های اندازه ‌گیری شرح داده شده در این کتاب، ابزاری هستند که می ‌توان از آنها جهت ارزیابی ریسک و تعیین اقدامات پیشگیرانه بهره برد. ویرایش ‌های قبلی کتاب حاضر، راهنمایی ‌های عملی و مفیدی را در خصوص نحوه سنجش گرد و غبار هوابرد خطرناک گرفته تا استرس ‌های حرارتی محیط کار فراهم نموده ‌اند. این کتاب جهت آموزش دانشجویان بهداشت شغلی استفاده می‌شود. همچنین منبع مناسبی برای دیگر متخصصان ایمنی و بهداشت بوده و به توسعه مهارت ‌های آنها کمک می‌نماید. این کتاب منبع مفیدی برای دانشجویانی می‏باشد که می‌خواهند جنبه‌های عملی اندازه‌گیری‌های بهداشت شغلی را یاد بگیرند.

 

نویسندگان: سید باقر مرتضوی و شمس الدین علیزاده

انتشارات فدک ایساتیس     (1393)      346 صفحه     16000 تومان      تلفن: 66465831

 

ايمني حريق

1- ايمني حريق
آتش عبارت است از يک سري از واکنش هاي شيميايي و اکسيداسيون سريع حرارت زاي مواد قابل اشتعال است .تعريف ديگر آتش بدين قرار است که ترکيب سريع اکسيژن با اشياء داراي کربن که قابل اشتعال هستند.                     
از آتش به عنوان دشمن پنهان تعبير شده است به گونه ي که با کوچکترين غفلت انسان از کنترل آن ميتواند خسارتهاي جبران ناپذيري از خود به جاي بگذارد. البته ذکر اين نکته به جا است که طبق بررسي هاي به عمل امده حداقل 75 درصد از اتش سوزي ها قابل پيشگيري ميباشد . بر طبق آمار بدست آمده به خاطر بوجود آمدن آتش سوزي هاي بزرگ خسارت هاي مالي و بخصوص جاني که به هيچ عنوان قابل جبران نمي باشند بر انسان ها تحميل شده است و به همين علت شايسته است افراد و کارشناسان مهندسي حريق در هر محيطي که احتمال حريق در آنجا وجود دارد از تمامي امکانات و تجهيزات مدرن موجود استفاده ي بهينه به عمل آورند تا از بروز فاجعه هاي اقتصادي و اجتماعي وانساني جلو گيري به عمل ايد
حريق چيست؟ حريق يا آتش نتيجه يك فعل و انفعال و عمل شيميايي است كه از تركيب اكسيژن، حرارت و مواد سوختني به وجود مي آيد.
احتراق چيست؟ احتراق عبارت است از يك فعل و انفعالات شيميايي كه توليد نور و حرارت مي نمايد. اگر احتراق به همراه گرما و روشنايي قابل احساس باشد آن را آتشي مي گويند اگر درجه حرارت جسم از درجه حرارت اطراف بيشتر باشد.
 
علل بوجود آمدن حريق: علل ناشي از رخداد حريق به 2 نوع تقسيم مي شود:
1)علل طبيعي: حوادثي كه دست بشر از رخداد آن كوتاه است مثل زلزله: طوفان: رعدوبرق
2)علل غيرطبيعي: حوادثي كه بشر به نوعي در به وجود آمدن آن دخالت دارد كه خود به 2 دسته تقسيم مي شود:
1)علل غيرطبيعي غيرعمدي: كه بر اثر عدم آگاهي از مواد ايمني و عدم رعايت موارد ايمني به وجود مي آيد.
2)علل غيرطبيعي عمدي: بر اثر كينه توزي:اختلاس: اخاذي از شركت بيمه: سرپوش بر سرقت و … به وجود مي آيد.
تفاوت انفجار و اشتعال
انفجار عبارت است از آزاد شدن انرژي با سرعت زياد که نتيجه اکسيداسيون سزريع است.تفاوت احتراق و انفجار به  خاطر ميزان انرژي حاصله نيست بلکه مربوط به سرعت توليد انرژي است، بين ميزان مصرف اکسيژن براي تووليد انرژي حرارتي در سوختها تفاوت قابل ملاحظه اي وجود ندارد و معمولا به ازاي هر ليتر اکسيژن مصرفي براي سوختن 47/4 کيلو کالري انرژي توليد مي گردد.
 
پيشگيري و كنترل حريق از آن جا مهم است كه آتش سوزي داراي نتايجي ناخوشايند براي جامعه است مانند:
1)تلفات انساني: افرادي عادي يا افراد آتشي نشان. افراد عادي زير 7 سال و بالاي 60 سال داراي تلفات بيشتري مي باشند. مهمترين علت و عامل ايجاد تلفات انساني استنشاق دود و گازهاي سمي متصاعد شده از اشياء سوخته يا در حال سوختن است مثل گازهاي HCN، SH2، SO2، CO و … كه بر اثر سوختن ناقص اشياء به وجود مي آيند.
دومين عامل تلفات انساني حرارت است كه باعث سوختن دستگاه تنفسي مي شود.
2)سوختگي: داراي درايج 1 و 2 و 3 مي باشد.
درجه 1: باعث سوختن بافتهاي سطحي پوست مي شود.
درجه 2: زير پوست را مي سوزاند.
درجه 3: باعث سوختن دستگاهها و اندامهاي داخلي بدن نيز مي شود كه اكثراً باعث مرگ مي شود.
3)حريق باعث پيامدهاي ديگري نظير سوختن دستگاهها، از بين رفتن دارايي و اموال و … مي شود. آسيب ها و صدمات ناشي از حريق بسيار طولاني تر از آسيب هاي ناشي از كار ( حادثه در كار ) مي باشد. در آتش سوزي: هزينة درمان بالاست: هزينة تعميرات و خريد مجدد دستگاهها و وسايل بالاست. مشكلات رواني و جسماني و در بعضي موارد خودكشي نيز صورت مي گيرد.
4)     
مثلث حريق:
3 عامل حرارت ( Heat ): اكسيژن ( oxygene ) و مواد قابل احتراق ( مادة سوختني ) با يكديگر تشكيل يك مثلث مي دهند كه باعث به وجود آمدن حريق مي شود. البته براي حريق يك ضلع چهارم به نام واكنشهاي زنجيره اي نيز اضافه نموده اند.
 
درجات خطر مواد :
درجه بندي مواد از نظر اشتعال :
0- اتش نمي گيرد
1- نياز به حرارت قابل توجه دارد تا اتش بگيرد
2- نياز به حرارت مختصري دارد تا اتش بگيرد
3- احتمالا در شرايط معمو لي نيز اتش مي گيرد
4- مايعات با قابليت اشتعال بالا يا گازهاي مايع شده که به سرعت اتش مي گيرند
 
انتقال و انفجار حريق
گسترش حريق مي تواند به طروق مختلف انجام گيرد.راههاي زير، انتشار حريق به مکانهاي  مجاور و طبقات بالاتر و حتي پايين تر را امکان پذير مي نمايد.
الف- هدايت (از مواد ملتهب و داغ)  
ب-جابجايي
ج-تشعشع    
د-شعله (تماس شعله)
انواع حريق و خاموش كننده هاي مربوط به آن:
 
منابع حرارت:
شعله (شمع روشن، فندك ، كبريت و…) خورشيد، الكتريسته ( قوس الكتريكي، رعد و برق و الكتريسته ساكن و…) تركيبات شيميايي (ناشي از حل شدن مثل ريختن اسيد سولفوريك در آب : ناشي از اكسيد شدن: ناشي از تجزيه شدن)
منابع مواد سوختني و قابل اشتعال:
1)جامدات مثل چوب و كاغذ، پلاستيك ، پنبه، واكس و… كليه موادي كه از خود خاكستر به جاي مي گذارند جامدات حجيم ، جامدات ذره و گرد و غبار
2)مايعات: مثل مايعات نفتي و مايعات قابل احتراق و قابل اشتعال (combostible  flammable)
3)گازها: مثل هيدروژن، استيلن و گازهاي طبييعي
1-   حريق نوع A : مربوط به جامدات است مثل چوب: كاغذ، پلاستيك و… و فراورده ها و موادي كه بعد از سوختن خاكستر به جا مي گذارند و با مثلث سبز رنگ نشان مي دهند. اين نوع حريق را مي توان با روشهاي سرد كردن و خنك كردن و پوشاندن مهار نمود. آب و خاموش كننده كف براي اين نوع حريق مفيد است.
2-حريق نوع B : مربوط به مايعات قابل اشتعال است مثل بنزين كه مايع سريع الاشتعال و نفت كه مايع كند اشتعال است با مربع قرمز رنگ نشان مي دهند و براي اطفاء اين نوع حريق از كف استفاده مي كنند كه به 2 دسته كف مكانيكي و كف شيميايي تقسيم مي شود كف باعث خفه كردن ، سد كردن و سرد كردن و جداسازي مي شود.
3-حريق نوع C : مربوط به آتش هاي ناشي از جريان الكتريسته است مثل مدارهاي الكتريكي ناقص، اضافه بار، اتصال كوتاه و… كه با دايره آبي نشان مي دهند و جهت اطفاي اين نوع حريقها از خاموشي كننده هاي CO2 (گاز كربنيك) استفاده مي كنند و با رقيق كردن اكسيژن و سرد كردن باعث مهار آتش و كنترل حريق مي شود. CO2 از هوا سنگين تر است لذا به خوبي روي سطح آتش را مي گيرد و پراكنده نمي شود.
4-حريق نوع D : مربوط به سوختن فلزات قابل اشتعال بوده مثل سديم، منيزيم، آلومينيم كه با ستاره زرد رنگ نشان مي دهند بهترين ماده اطفاي اين حريق ماسه خنك دانه ريز و پودر خشك مخصوص فلزات است اين فلزات با آب واكنش داده و قابليت انفجار دارند. كف و CO2 نيز وسيله اطفاي مناسبي براي اين نوع حريق نيست.
نکته ي قابل توجهي بايد به ان دقت داشت اين است در اتش سوزي هاي گازي (کپسولهاي گازي )  ما اول شروع به خنک کردن مخزن ميپردازيم و بعد سعي به بستن شير منبع مي کنيم.
اطفاء حريق:
اصولا اگر بتوان يکي از اضلاع هرم حريق (حرارت، اکسيژن، مواد سوختني يا واکنش هاي زنجيره اي) را کنترل و محدود نموده يا قطع کرد،حريق مهار مي شود.اگر چه واکنش هاي نجيره اي بروز حريق است ولي در درجه اول اهميت نيست. 
1)حذف حرارت: از طريق سردكردن و پايين آوردن درجه حرارت: مثل استفاده از آب و كف
2)حذف اكسيژن: از طريق استفاده از گازها و مواد غيراشتعال و سنگين تر از هوا: پودر گاز: co2 و آب
3)حذف مواد سوختني: از طريق جداسازي يا قطع شير اصلي
 
روشهاي عمومي اطفاء حريق:
الف- سرد کردن         
ب- خفه کردن
ج-سد کردن يا حذف ماده سوختني 
د- کنترل واکنش هاي زنجيره اي
 
مواد خاموش کننده ي اتش :
موادي که به عنوان ماده ي خاموش کننده به کار ميروند در چهار دسته قرار مي گيرند. به دليل لزوم سرعت عمل و افزايش پوشش خاموش کننده ها مي توان از دو يا چند عنصر خاموش کننده به طور همز مان استفاده نمود . طبعا هر کدام از مواد ياد شده در اطفاء انواع حريق ها داراي مزايا و معايبي ميباشند . اين مواد شامل گروه هاي زير است.
الف – مواد سرد کننده که شامل CO2 و اب است .
ب- مواد خفه کننده که شامل کف و خاک وماسه وco2  است .
ج- مواد رقيق کننده ي هوا که شامل N2 و CO2 است .
د- مواد محدود کننده واکنش هاي زنجيره اي شيميايي که شامل هالوژن و پودري هاي مخصوص است.
تجهيزات خاموش کننده:
الف- تجهيزات متحرک
ب- تجهيزات ثابت
الف- تجهيزات متحرک:
1-وسايل ساده مانند سطل شن، پتوي خيس و پتوينسوز آتش نشاني .
2-خاموش کننده هاي دستي با حداکثر 14 کيلوگرم يا 14 ليتر خاموش کننده در انواع  مختلف
3-خاموش کننده هاي چرخ دار (تا ظرفيت 90 کيلو گرم )
 
ب- تجهيزات ثابت:
1- جعبه اطفاء حريق (شيلنگ با آب تحت فشار )
2-شبکه ثابت خاموش کننده مبتني بر اب (شبکه افشانه اي ) ، کف، co2 ، پودر و ترکيبات هالوزنه
3- شيرهاي برداشت اب آتش نشاني (ايستاده و دريجه دار )
انواع خاموش کننده ها
-خاموش کننده هاي حاوي آب
1-خاموش کننده هاي سود اسيد    
2-خاموش کننده هاي آب و گاز بالن دار
3-خامش کننه هاي اب گاز تحت فشار      
4- خاموش کننده هاي آيفلکس
– خاموش کننده هاي حاوي کف
1-خاموش کننده هاي کف شيميايي
2- خاموش کننده هاي کف مکانيکي
 
– خاموش کننده هاي پودر شيميايي
1- خاموش کننده هاي پودر و گاز با فشار
2- خاموش کننده هاي پودر و گاز بالن دار
-روشهاي كنترل حريق:
1)سيستم هاي دستي: استفاده از خاموش كننده هاي دستي قابل حمل و نقل: شيرهاي آب آتشنشاني، سيستم هاي اعلام دستي حريق و…
2)سيستم هاي اتوماتيك: آب پاشهاي تر، آب پاشهاي نوع CO2 و…
3)كنترل از طريق سازه ها: نظير حفاظت اسكلت ساختمان، كنترل روزنه هاي افقي و عمودي در ساختمان: دريچه هاي كنترل حرارت و دود در ساختمان و…
4)كنترل از طريق كند كردن پروسه احتراق: نظير اندازه و شكل اتاقها و كنترل دود و منابع هوا و اكسيژن و هم چنين انجام حفاظتهاي حرارتي ساختمان (كف، ديوار وسقف و..)
انواع کاشفهاي حرارتي اتوماتيک حريق
الف-  کاشفهاي حرارتي  
ب- کاشفهاي دودي(ذرات)
ج- کاشفهاي شعله اي   
د- کاشفهاي گازياب

دتکتور مکنده دودی مدل VESDA VLF-250

دتکتور مکنده دودی کمپانی VESDA مدل VLF-250 با قابلیت پوشش 250 متر مربع و حساسیت فوق العاده بالا در شناسایی ذرات دود، انتخابی ایده آل برای محافظت از فضاهایی است که تجهیزات گرانقیمت و ارزشمند در آن وجود دارد. نظیر اتاق سرور، اتاق کنترل، انبار دارو، انبار تجهیزات الکترونیکی و…

از جمله قابلیت های این دتکتور لیزری پرقدرت می توان موارد زیر را برشمرد:

1) دارای سنسور آلتراسونیک جهت تشخیص جریان هوا تکنولوژی انحصاری xtralis

2) دارای تأییدیه UL, FM, LPCB,…

3) قابلیت پوشش 250 متر مربع

4) قابلیت اتوماتیک تشخیص جریان هوا

5) قابلیت اتومایتک تغییر حساسیت دود

6) قابلیت ذخیره و 18000 رخداد

7) قابلیت راه اندازی از طریق نرم افزار و یا به صورت آفلاین

8) قابلیت برنامه ریزی آلارم ها

کتاب راهنمای ایمنی و بهداشت کار با مواد شیمیایی کشاورزی

این کتاب براساس تحقیقاتی که در دامنه نزدیک به 2 میلیون نفر از افرادی که در تماس با سموم کشاورزی بوده اند و 40 هزار نفر از آنها بر اثر مسمومیت با این سموم جان خود را از دست داده اند تدوین شده است. کتاب حاضر برای جلوگیری از نتایج و پیامدهای بی مورد و غیر ضروری به علت عدم به کارگیری و استفاده از دستورالعمل های ایمنی می باشد. این کتاب راهنما برای کاربرد اهداف آموزشی سازمان بین المللی کار بوده و مکمل فعالیت های سایر نهادهای بین المللی است که به شرایط کار و کشاورزی کمک می کنند.

 

مترجم: فاطمه حاجی نوروزی

انتشارات مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار   (1388)    175 صفحه   تلفن: 66699711

 

سامانه اعلام حریق متعارف

سامانه متعارف از قدیمی‌ترین انواع سیستم‌های اعلام حریق است که علی‌رغم تغییرات کیفی اندک، هم چنان مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این سیستم چندین حسگر(Detector) و شستی که یک منطقه از ساختمان را پوشش می‌دهند در قالب یک مدار به هم پیوسته، به تابلوی کنترل مرکزی متصل می‌شوند؛ بنابراین هر مدار نمایندهٔ یک منطقه‌است. در ساختمان‌های عمومی اعلام ناشی از حریقی کوچک ممکن است موجب هراس تعداد زیادی و یا اخلال در روند معمولی فعالیت‌ها گردد از این رو در این اماکن استفاده از پیش پیام سیستم‌های دو مرحله‌ای مناسب تر است.همان گونه که در تصاویر مشخص است، نحوهٔ هم‌بندی تجهیزات کشف و تشخیص نسبت به تابلوی کنترل مرکزی به صورت شاخه‌ای و یا به عبارت دیگر شعاعی است. هر تابلوی کنترل مرکزی متعارف می‌تواند ۲٬۴٬۸ و یا مدارهای بیشتری را پشتیبانی کند.